Banka hesabına ya da kripto varlık hesabına konulan bloke, çoğu zaman kişiye önceden bildirilmeden uygulanır ve mağdur ilk olarak nereye başvuracağını sorar. Bu rehber, tedbirin dayanağına göre başvurulacak merciin nasıl değiştiğini ve paranın kaynağının nasıl ortaya konduğunu ele alır.
Önce Tedbirin Dayanağını Tespit Edin
Hesap hareketinin durdurulması farklı hukuki temellere dayanabilir: 5549 sayılı Kanun çerçevesinde işlemin ertelenmesi, bir soruşturma kapsamında CMK hükümlerine göre el koyma ya da bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı geçici kısıt. Bu üçünün itiraz yolu aynı değildir. Bu nedenle bankadan blokenin dayanağı ve tarihi yazılı olarak sorulmalı, verilen yanıt saklanmalıdır.
El Koymaya İtiraz Nereye Yapılır?
Soruşturma kapsamında verilen el koyma kararlarına karşı itiraz, kararı veren hâkimliği izleyen merciye yapılır ve süreye bağlıdır. Karar tebliğ edilmemişse, dosyaya erişim ve karar örneği talebi ilk adımdır. Gizlilik kararı bulunan dosyalarda erişim sınırlı olabileceğinden, talebin şüpheli veya ilgili sıfatına göre nasıl kurulacağı önem taşır.
Paranın İzlenmesi ve Kaynak Belgesi
Bu dosyalarda belirleyici olan, hesaba giren tutarın hangi meşru işlemden doğduğunun kesintisiz gösterilebilmesidir. Aradaki tek bir açıklanamayan transfer, zinciri kırar. Toplanması gereken belgeler:
- Gelirin kaynağını gösteren sözleşme, fatura veya bordro
- Taşınmaz veya araç satışına ilişkin resmi devir belgeleri
- Hesaplar arası transferlerin tarih ve açıklama dökümü
- Kripto varlık platformlarından alınan işlem geçmişi ve cüzdan hareketleri
- Yurt dışı kaynaklı ödemelerde havale dekontları ve karşı taraf bilgisi
- Vergisel beyanlar ve ilgili dönem kayıtları
Mağdur mu, Şüpheli mi Konumundasınız?
Blokenin nedeni, kişinin bir dolandırıcılık organizasyonunun aktarım hesabı olarak kullanılmış olması olabilir. Hesabını kiraya veren ile bilgisi dışında hesabı kullanılan kişinin hukuki konumu farklıdır; TCK aklama hükümleri bakımından da bu ayrım belirleyicidir. Savunma metni, kişinin işlemdeki rolünü kayıtlarla birlikte ortaya koymalıdır.
Beklemenin Maliyeti
Bloke uzadıkça hem işletme faaliyeti hem de kişisel ödeme düzeni zarar görür. Buna karşılık, hazırlıksız yapılan ve kaynak belgesi eklenmemiş bir itiraz reddedildiğinde ikinci başvuru daha zor hâle gelir. Bu nedenle belge toplama ile itiraz süresi aynı takvimde planlanmalıdır.
Buradaki bilgiler geneldir. Tedbirin dayanağı ve dosyanın aşaması izlenecek yolu tümüyle değiştirebileceğinden, bloke ile karşılaştığınızda gecikmeden hukuki destek almanız önemlidir.