Kripto varlık vaadiyle yapılan dolandırıcılıklarda para çoğu zaman önce bir banka hesabına, ardından zincirleme başka hesaplara ve cüzdanlara gider. 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar ile SPK-nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde mağdurun önünde üç ayrı kanal bulunur ve bunların hangi sırayla açıldığı paranın izlenebilirliğini doğrudan etkiler.
Aynı Anda Yürütülmesi Gereken Üç Başvuru
Birincisi, transferin yapıldığı bankaya veya ödeme kuruluşuna yöneltilen yazılı itiraz ve iade talebidir. İkincisi Cumhuriyet başsavcılığına yapılan şikâyettir; el koyma ve hesap hareketlerinin resmi kanaldan temini yalnızca bu yolla mümkün olur. Üçüncüsü ise zararın tahsili için açılacak hukuk davasıdır. Şüpheli işlem bildirimlerinin ilgili birimlere ulaşması bakımından da erken şikâyet önem taşır.
Hangi Mahkeme Görevli?
Talep bir banka veya lisanslı hizmet sağlayıcının sorumluluğuna dayandırılıyorsa, mağdurun tüketici sıfatı taşıması halinde tüketici mahkemesi görevlidir. Ticari amaçla yapılan işlemlerde asliye ticaret mahkemesi, doğrudan dolandırıcıya yöneltilen haksız fiil davalarında ise asliye hukuk mahkemesi gündeme gelir. Görev kuralı kamu düzenindendir; taraflar anlaşarak değiştiremez.
Yurt Dışı Merkezli Platform Sorunu
Platformun yurt dışında kurulu olması davanın imkânsız olduğu anlamına gelmez; ancak tebligat ve icra edilebilirlik başından planlanmalıdır. Bu nedenle pratikte, paranın Türkiye içinde geçtiği ilk halkaların ve yerli aracıların sorumluluğu ayrıca değerlendirilir.
Ekran Görüntüsü Tek Başına Yetmez
- Transfer işleminin zincir üzerindeki işlem kimliği ve alıcı cüzdan adresi kaydedilmemiş
- Banka dekontlarının açıklama alanı boş bırakılmış, gönderim amacı belirsiz kalmış
- Yatırım vaadini içeren mesajlaşmalar uygulama silindiği için kaybolmuş
- Kendisiyle görüşülen kişiye ait telefon numarası ve hesap adı not edilmemiş
- Ödeme yapılan hesabın gerçek sahibi ile platformun bağlantısı gösterilmemiş
Zamanla Yarışan Adımlar
- Transferin ardından ilk saatlerde bankaya blokaj ve iade talebi yazılı iletilir.
- Şikâyet dilekçesinde alıcı hesapların tespiti ve tedbir talebi açıkça yazılır.
- Tüm yazışmalar tarih sırasıyla, kesintisiz biçimde arşivlenir.
- Ödeme zinciri, kim-kime-ne zaman formatında tablolaştırılır.
Aktarılan bilgiler geneldir; her dosyada tahsil ihtimali paranın izlenebilirliğine bağlıdır. Kayıpların büyümemesi için ilk aşamada hukuki değerlendirme almanız önerilir.