Hesabına bloke konulan kişinin ilk sorusu genellikle şudur: parayı kim durdurdu ve kime başvuracağım? Uygulamada banka nezdindeki tedbir çoğu zaman idari bir işlem ile başlar, ardından soruşturma dosyası üzerinden adli el koyma kararına dönüşür. Bu iki katman farklı mercilere tabi olduğundan yanlış kapıya yapılan başvuru zaman kaybettirir. Bu rehber 5411, 5549, SPK kripto düzenlemeleri ve TCK 282 ekseninde süreci sırayla ele alır.
Blokeyi Doğru Okumak
İlk adım, hesap hareketinin hangi işlemle durdurulduğunu tespit etmektir. Banka müşterisine yalnızca sınırlı bilgi verebilir; bu nedenle blokenin kaynağını öğrenmenin en sağlıklı yolu, ilgili Cumhuriyet başsavcılığından soruşturma dosyasının varlığını sorgulamaktır. Şüpheli işlem bildirimine dayalı geçici tedbirler ile mahkeme veya hâkimlik kararına dayanan el koyma birbirinden ayrılmalıdır; itiraz mercii ve süre bu ayrıma göre değişir.
Paranın Kaynağını Anlatan Dosya
- Gelen ve giden transferlerin karşı taraf bilgisiyle birlikte dökümü
- Kripto varlık alım satımlarında platform işlem geçmişi ve cüzdan adresi eşleşmeleri
- Ticari faaliyet varsa fatura, sözleşme ve muhasebe kayıtları
- Araç, taşınmaz veya hisse satışından gelen bedeller için tapu ve noter belgeleri
- Yakınlardan gelen havalelerde borç ilişkisini gösteren yazılı belge
Bu belgeler bir araya getirilirken amaç, para hareketinin iktisadi hikâyesini baştan sona kesintisiz anlatabilmektir. Aradaki tek bir açıklanamayan transfer, dosyanın tamamına gölge düşürebilir.
İtiraz ve Serbest Bırakma Talebi
Adli el koyma kararlarına karşı kanunda öngörülen süre içinde itiraz yolu açıktır. İtiraz dilekçesinde soyut mağduriyet anlatımı yerine, hangi tutarın hangi belgeye dayandığı kalem kalem gösterilmelidir. Blokenin tamamının kaldırılması talebi kabul görmezse, kısmi serbest bırakma talebi alternatif olarak ileri sürülebilir. Ayrıca üçüncü kişiye ait olduğu belgelenen tutarlar için ayrı talep kurulması gerekir.
Uzlaşma Beklentisi ve Dava Kararı
Aklama isnadı içeren dosyalar uzlaştırma kapsamında değildir; bu nedenle burada karar, ceza dosyasında savunma stratejisi ile mağdur tarafla yapılacak zarar giderimi arasındaki ilişkidir. Öncül suç mağduru bulunan dosyalarda zararın karşılanması, koruma tedbirinin kapsamını ve kişiselleştirme değerlendirmesini etkileyebilir. Buna karşılık ödeme yapmadan önce, hangi tutarın hangi iddiaya karşılık geldiğinin netleşmesi gerekir; belirsiz ödeme, isnadın kabulü gibi yorumlanabilir.
Bu metin genel bilgilendirme niteliğindedir. Dosyanızdaki isnat, tedbirin dayanağı ve belge durumu izlenecek yolu tümüyle değiştirebileceğinden, itiraz süresi işlemeye başlamadan bir avukatla görüşmeniz önemlidir.