Banka hesabına veya kripto varlık platformundaki bakiyeye erişimin aniden kapanması, çoğu kişi için sürecin en belirsiz anıdır. Bu rehber, şüpheli işlem bildirimi sonrası devreye giren savcılık aşamasını, blokenin hukuki niteliğini ve bu tür dosyalarda uzlaşma beklentisinin neden sınırlı kaldığını ele alır.
Bloke Nedir, Kim Koyar
Uygulamada bloke tek bir hukuki işlemi ifade etmez. Bankanın 5411 sayılı Kanun ve iç mevzuatı çerçevesinde uyguladığı geçici kısıtlama ile 5549 sayılı Kanun kapsamındaki bildirim üzerine savcılık ya da hâkim kararıyla gelen elkoyma birbirinden farklıdır. İlk adım bu ayrımı yapmaktır; çünkü itiraz mercii ve dilekçenin muhatabı buna göre değişir. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları bakımından ayrıca sermaye piyasası düzenlemelerinden doğan yükümlülükler devreye girer.
Paranın Kaynağını Belgelemek
Savcılık aşamasında en çok işe yarayan şey dilekçenin üslubu değil, kaynak belgesidir. Toplanması gereken evrak seti:
- Hesaba giren tutarın dayanağı: satış sözleşmesi, fatura, ücret bordrosu, tapu veya araç satış belgesi
- Kripto işlemlerinde platform işlem geçmişi, cüzdan adresleri ve transfer kayıtları
- Karşı tarafla yapılan yazışmalar ve ödeme talimatı metinleri
- Vergi beyanları ve varsa mali müşavir raporu
- Mağdur konumundaysanız yapılan şikâyetin dosya numarası ve ifade tutanağı
İtiraz Yolu ve Zamanlama
Elkoyma niteliğindeki kararlara karşı Ceza Muhakemesi Kanunu çerçevesinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir. İtiraz süresi, kararın öğrenilmesinden itibaren yedi gündür ve bu süre hızla tükenir. İtiraz dilekçesinin salt mağduriyet anlatısı üzerine kurulması yerine, hesaba giren her kalemin kaynağını belgeye bağlayan bir tablo eklenmesi, incelemeyi kolaylaştırır. Kararın gerekçesi tebliğ edilmemişse dosya inceleme talebiyle birlikte hareket edilmelidir.
Neden Uzlaşma Beklentisi Yanıltıcı
Taraflar arasında paranın iadesi konusunda anlaşma sağlanması, dosyayı kendiliğinden kapatmaz. Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin aklanmasına ilişkin fiiller Türk Ceza Kanunu bakımından kamu adına takip edilen suçlar arasındadır ve tarafların iradesiyle sona ermez. İade, ancak zararın giderilmesi olgusu olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle stratejide öncelik, uzlaşma arayışına değil, işlemin ekonomik gerekçesini ortaya koyan belge zincirine verilmelidir. Aynı şekilde kamu alacağı bulunan dosyalarda 6183 sayılı Kanun kaynaklı ayrı takipler devreye girebilir.
Kapanış
Bu tür dosyalarda süreç, hesabın açılmasından çok isnadın kapsamının daraltılmasıyla yönetilir. Buradaki bilgiler genel niteliktedir; işlemin türü ve dosyanın içeriği stratejiyi kökten değiştirebileceğinden, itiraz süresini beklemeden alanında deneyimli bir hukukçuya başvurmanız önerilir.