Kripto varlık üzerinden gerçekleşen dolandırıcılık dosyalarında mağdurun karşılaştığı iki baskı vardır: kaybın büyüklüğü ve karşı tarafın iade vaadi. Bu rehber, 5411, 5549 ve SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ile TCK 282'nin kesiştiği alanda savcılık sürecinin nasıl kurulacağını, iade görüşmelerinin dosyaya etkisini konu alır.
Şikâyet Dilekçesi Bir Hikâye Değil, Akış Şemasıdır
Savcılık aşamasında sonucu belirleyen, mağdurun uğradığı zararın anlatımı değil; paranın izlenebilir biçimde ortaya konmasıdır. Dilekçe, ilk temas kanalından son transfere kadar tarih ve tutar sırasıyla kurulmalıdır. Banka havalesi ile başlayan, ardından bir platform üzerinden kripto varlığa dönüşen ve zincir üzerinde birden çok adrese dağılan akış, her aşaması için ayrı bir kayıt kaynağı gösterilerek anlatılmalıdır. Yalnızca ekran görüntüsüne dayanan dilekçeler çoğu kez ek delil istemiyle geri döner.
Malvarlığı Kaçırılmadan Önce İstenmesi Gerekenler
- Paranın çıktığı ve ilk ulaştığı hesaplar üzerinde tedbir talebi
- Platform kayıtlarının ve hesap açılış belgelerinin celbi
- İletişim kanalına ait abone ve erişim kayıtlarının istenmesi
- Zincir üzerindeki transfer adreslerinin dosyaya teknik raporla sunulması
- Aracı kişiler varsa aklama boyutunun ayrıca değerlendirilmesi talebi
Bu taleplerin geç iletilmesi, dosyanın esasını değil sonucunu etkiler: fail tespit edilse dahi tahsil edilecek bir varlık kalmayabilir.
Aklama Boyutu Neden Ayrı Değerlendirilir?
Toplanan paranın hesaplar arasında bölünerek dolaştırılması, üçüncü kişilerin hesaplarının kullanılması veya nakde çevrilerek ülke dışına aktarılması, dosyayı basit bir malvarlığı ihtilafından çıkarır. Hesabını kullandıran kişilerin konumu her dosyada ayrı incelenir; bilerek katılım ile bilgisizce kullandırma arasındaki fark, delil durumuna göre ortaya konur. Mağdur açısından bu ayrım, tahsil edilebilir muhatap sayısını doğrudan etkiler.
İade Teklifi Geldiğinde Verilecek Karar
Şüpheli veya yakınları çoğu zaman şikâyetin geri alınması karşılığında kısmi iade önerir. Burada iki noktanın bilinmesi gerekir: bilişim sistemi ya da banka aracı kılınarak işlenen dolandırıcılık nitelikli hâl sayıldığından uzlaştırma yoluyla dosyanın kapanması gündeme gelmez; ödeme yapılması ise etkin pişmanlık kapsamında değerlendirilir. Dolayısıyla iade, mağdur için zararın azaltılması bakımından anlamlıdır ancak sürecin sona ermesini sağlamaz. Kısmi ödeme kabul edilecekse, ödemenin hangi zarar kalemine mahsup edildiği yazılı olarak belirlenmelidir.
Takipsizlik Kararı Sonun Değil, Yeni Aşamanın Adıdır
Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilen dosyalarda itiraz yolu ve süresi kaçırılmamalıdır. İtiraz dilekçesinin gücü, kararın gerekçesine odaklanmasından gelir: hangi delil toplanmadı, hangi kayıt istenmedi, hangi kişinin ifadesi alınmadı. Genel itiraz metinleri, ilk kararın gerekçesini tekrar ürettiği için sonuç değiştirmez.
Bu içerik genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Kripto varlık dosyalarında teknik inceleme ile hukuki değerlendirme iç içe geçtiğinden, kayıp fark edilir edilmez alanında çalışan bir hukukçuyla süreci planlamanız önem taşır.