İcra dosyasında satış aşamasına gelinmesi, hem alacaklı hem borçlu için tempo değiştiren bir andır. İİK ve HMK çerçevesinde yürüyen bu süreçte maaş haczi ise çoğu zaman satışa paralel ilerler ve ayrı kurallara tabidir. Bu rehber iki hattı birlikte ele alır.
Satış talebi ve süre disiplini
Haciz konulmuş olması tek başına yetmez; satış talebinin süresinde yapılması gerekir. Talep edilmediğinde haczin düşmesi ve dosyanın baştan işletilmesi gündeme gelir. Bu nedenle haciz tarihinin, satış talebi için son günün ve kıymet takdirinin tebliğ tarihinin aynı takvimde tutulması pratik bir zorunluluktur.
Kıymet takdirine itiraz
- İtiraz süresi kısadır ve rapor tebliğinden itibaren işler.
- İtiraz, taşınmazın konumu, imar durumu, kullanım şekli ve emsal değerlere dayandırılmalıdır.
- Soyut olarak değerin düşük veya yüksek bulunduğunu bildiren dilekçeler sonuç doğurmaz.
- Kıymet takdiri kesinleşmeden satışa geçilmesi, ihalenin feshi sebebi olarak ileri sürülebilir.
Maaş haczinde sınır ve sıra
Maaş üzerine konulan haciz, ücretin tamamına uygulanamaz; kanunun öngördüğü orana tabidir ve nafaka alacakları bu sıralamada önceliklidir. Uygulamada iki hata sık görülür: işverenin kesintiyi hiç yapmaması ve birden çok dosya bulunduğunda sıranın gözetilmemesi. İşverenin bildirime rağmen kesinti yapmaması, alacaklıya karşı ayrı bir sorumluluk doğurabilir. Borçlu tarafında ise emekli aylığı, asgari ücret düzeyindeki gelir ve haczedilmezlik iddiaları icra mahkemesine süresinde taşınmalıdır; hacze rıza gösterilmesi bu korumayı ortadan kaldırabileceğinden, tutanaklara atılan imzanın içeriği dikkatle okunmalıdır.
İhale sonrası itirazlar
İhalenin feshi istemi dar bir süreye tabidir ve ihaleye fesat, usulsüz tebligat, artırma ilanındaki eksiklik gibi somut sebeplere dayanmalıdır. Genel memnuniyetsizlik beyanları bu davada kabul görmez.
Yapılandırma mı, satışa devam mı
Taraflar dosya borcunu haricen ödeme protokolüyle çözebilir. Alacaklı açısından ölçüt, taşınmazın gerçekleşebilir satış bedeli ile teklif edilen taksitli ödemenin bugünkü değerinin karşılaştırılmasıdır. Borçlu açısından ise satışın kaçınılmaz göründüğü aşamada yapılan bir anlaşma, malın çok altında bir bedelle elden çıkmasını önleyebilir. Protokolün mutlaka dosyaya bildirilmesi ve satışın durdurulmasının talep edilmesi gerekir; aksi hâlde işlemler kendiliğinden durmaz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Dosyanın türü, haczin konusu ve alacak sırası uygulamayı değiştirdiğinden, adım atmadan önce hukuki destek alınması önerilir.