Dolandırıcılık ya da aklama şüphesi içeren dosyalarda paranın izi, çoğu zaman bankalar ile ödeme ve elektronik para kuruluşlarının kayıtlarında bulunur. 5411 sayılı Kanun bankacılık faaliyetlerinin çerçevesini, 5549 sayılı Kanun suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine ilişkin yükümlülükleri belirler; kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin SPK düzenlemeleri bu alana ayrı bir katman ekler. Aklama fiili bakımından ise TCK 282 gündeme gelir. Mağdur açısından belirleyici olan, paranın hangi hesap zincirinden geçtiğini hızla ortaya koymaktır.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
Para transferinden sonra geçen her saat, fonun bölünerek başka hesaplara dağıtılma ihtimalini artırır. Bu nedenle şikâyet dilekçesi yalnızca olayı anlatmakla yetinmemeli; gönderen ve alıcı hesap bilgileri, işlem referans numaraları, tarih ve saat bilgileri ile kullanılan platformun adı somut biçimde yazılmalı ve fonun izlenerek tedbir uygulanması açıkça talep edilmelidir. Talep ne kadar teknik ve belirli olursa, işlem o kadar hızlı yürür.
Para Zincirini Kurarken Kullanılan Kayıtlar
- Banka hesap hareketleri ve işlem dekontları
- Ödeme kuruluşu ya da elektronik para kuruluşu üzerinden yapılan transferlerin kayıtları
- Kripto varlık platformlarındaki yatırma ve çekme işlemlerinin geçmişi
- Platformla yapılan yazışmalar, doğrulama talepleri ve destek kayıtları
- İşlemi tetikleyen mesaj, arama ve reklam içeriklerinin ekran kayıtları
Uzlaşmanın Neden Sınırlı Kaldığı Nokta
Ceza muhakemesinde uzlaştırma, yalnızca kanunda gösterilen suçlar bakımından uygulanır. Aklama gibi kamu düzenini ilgilendiren suçlarda bu yol işletilmez; dolayısıyla karşı tarafın ödeme teklifi soruşturmayı sona erdirmez. Bununla birlikte zararın giderilmesi, hukuk davasındaki tazminat talebini doğrudan etkiler. Bu nedenle ödeme teklifi değerlendirilirken metnin ceza dosyasına etkisi ile hukuk dosyasına etkisi ayrı ayrı düşünülmeli, ibra ifadeleri kapsam yönünden sınırlandırılmalıdır.
Kuruluş Tarafında Doğabilecek Sorumluluk
Şüpheli işlem bildirimi ve müşterinin tanınmasına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen kuruluşlar bakımından idari ve hukuki sorumluluk tartışması ayrıca gündeme gelebilir. Mağdurun bu yolu değerlendirebilmesi, kuruluşun işlem sırasında hangi doğrulamaları yaptığını gösteren kayıtlara ulaşmasına bağlıdır; bu nedenle kayıtların dosyaya getirtilmesi erken aşamada talep edilmelidir.
Buradaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır ve her dosyaya aynı biçimde uygulanmaz. Fonun geçtiği kanallar ile kullanılan platformun niteliği izlenecek yolu değiştireceğinden, kayıp fark edildiği anda alanında deneyimli bir avukatla hareket edilmesi önem taşır.