Kripto varlık vaadiyle yürütülen dolandırıcılık dosyalarında kayıp, çoğu zaman tek bir transferden değil, birbirini izleyen küçük ödemelerden oluşur. Bu yapı hem zararın hesaplanmasını hem de paranın izlenmesini zorlaştırır. 5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankalar ile ödeme kuruluşlarının kayıt tutma yükümlülükleri ve 5549 sayılı Kanun çerçevesindeki bildirim mekanizmaları, banka nezdinde yapılacak itirazın dayanağını oluşturur.
Önce Para Hareketinin Haritası Çıkarılmalı
Şikâyet dilekçesi yazılmadan önce tüm transferler tarih, tutar, gönderen hesap, alıcı hesap ve varsa açıklama sütunlarıyla tabloya dökülmelidir. Kripto borsasına yapılan yatırımlar ile doğrudan şahıs hesaplarına yapılan gönderimler ayrı gruplanmalıdır; bu iki grubun hukuki değerlendirmesi farklıdır. Cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri de aynı tabloya eklenmelidir.
Banka ve Ödeme Kuruluşuna İtiraz
- İtiraz dilekçesinde işlemin hangi yönüyle olağandışı olduğu somut biçimde belirtilmelidir.
- Alıcı hesabın çok sayıda kişiden kısa sürede para toplayıp toplamadığına ilişkin inceleme talep edilmelidir.
- Kart ile yapılan ödemelerde itiraz süreci farklı işlediğinden, ödeme yöntemi ayrı ayrı belirtilmelidir.
- Kurumun verdiği yazılı cevap saklanmalıdır; bu cevap sonraki aşamalarda dosyanın parçası olur.
Ceza Soruşturmasında Malvarlığına Yönelik Talepler
Şikâyetle birlikte, alıcı hesaplar üzerinde koruma tedbiri uygulanması ve para hareketinin kurumlardan sorulması istenmelidir. Bu talep gecikirse bakiye başka hesaplara dağıtılır ve iade fiilen imkânsızlaşır. Kripto borsası kayıtlarının, hesabın kime ait olduğunu gösteren kimlik doğrulama bilgileriyle birlikte istenmesi de talebe eklenmelidir.
Fail Ortaya Çıkıp Ödeme Teklif Ederse
Bazı dosyalarda şüpheli, soruşturma başladıktan sonra kısmi ödeme önerisiyle gelir. Burada iki ayrı karar iç içedir: alınacak ödeme zararın hangi kısmını karşılıyor ve verilecek beyan ceza yargılamasını nasıl etkiliyor? Fiilin nitelikli hâlinin bulunup bulunmaması, uzlaştırma kapsamı bakımından belirleyicidir; şikâyetten vazgeçme veya zararın giderildiğine dair beyan ise geri alınamaz sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle ödeme kabul edilecekse, hukuki niteliği metinde açıkça yazılmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve her dosyanın para akışı kendine özgüdür. İtiraz ve şikâyet dilekçelerini vermeden önce belgelerin bir hukukçuyla birlikte düzenlenmesi süreci güçlendirir.