İlamsız takip, alacaklının elinde mahkeme kararı bulunmadan başlatabildiği bir yoldur. Bu kolaylık, borçlu açısından kısa ve kesin süreler anlamına gelir. İİK ve HMK çerçevesinde işleyen bu süreçte borçlunun en güçlü aracı itirazdır; ancak itirazın süresinde ve doğru içerikle yapılması gerekir. Aksi hâlde takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir.
Ödeme emri elinize ulaştığında
- Tebliğ tarihi ve tebliğ şeklinin kaydedilmesi
- Takibin dayanağının ne olduğunun okunması
- Talep edilen tutarın kalemlerine ayrılması
- İtiraz süresinin son gününün takvime işlenmesi
Ödeme emri üzerindeki süre uyarısı, hukuki değerlendirmenin yerine geçmez; belgenin tamamı okunmalıdır.
İtirazın kapsamını doğru seçmek
- Borca itiraz: borcun hiç doğmadığı, ödendiği ya da zamanaşımına uğradığı ileri sürülür
- İmzaya itiraz: senede dayalı takiplerde imzanın borçluya ait olmadığı açıkça belirtilir
- Yetkiye itiraz: takibin yapıldığı icra dairesinin yetkisiz olduğu ileri sürülür
- Kısmi itiraz: kabul edilen kısım ile itiraz edilen kısım rakamla ayrılır
İmzaya itiraz ayrıca ve açıkça yapılmalıdır; genel bir borç itirazı imzayı kapsamaz. Kısmi itirazda ise kabul edilen tutarın belirtilmemesi, itirazın sonuç doğurmamasına yol açabilir.
İtirazdan sonra ne olur
Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Bu noktada topu alacaklı devralır; itirazın kaldırılması ya da iptali için yargı yoluna başvurması gerekir. Borçlu açısından bu aşama bir bekleme dönemi değildir: ödeme belgeleri, dekontlar, yazışmalar ve varsa karşılıklı hesap kayıtları bu sürede derlenmelidir.
Süre kaçırıldıysa elde kalanlar
İtiraz süresi geçmişse takip kesinleşir; ancak borcun gerçekte bulunmadığı iddiası menfi tespit ve istirdat yollarıyla ileri sürülebilir. Ayrıca tebligatın usulsüz yapıldığı hâllerde, öğrenme tarihine göre işlem yapılabilir. Bu nedenle tebliğ evrakının nasıl bırakıldığı, kime teslim edildiği ve adresin güncel olup olmadığı mutlaka incelenmelidir.
Ödeme teklifi ile yargılama arasında
Alacaklının taksitle ödeme önerisi, çoğu zaman hızlı bir çıkış gibi görünür. Ancak taksit taahhüdü verilmesinin doğurduğu sonuçlar ile takibi kabul anlamına gelebilecek beyanların etkisi hafife alınmamalıdır. Anlaşma yoluna gidilecekse ödeme planının yazılı hâle getirilmesi, hangi kalemlerin kapsandığının ve faizin nasıl hesaplandığının açıkça belirtilmesi gerekir.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. Takibin dayanağı ve tebligat şekli sonucu doğrudan etkilediğinden, ödeme emrini aldıktan sonra vakit kaybetmeden belgelerinizle hukuki destek almanız yerinde olur.