İcra takibinde satış aşaması, borçlu açısından itiraz imkânlarının daralmaya başladığı aşamadır. Buna karşılık bu aşamada da kullanılabilecek somut haklar vardır ve bunların zamanında kullanılması, malın değerinin çok altında elden çıkmasını önleyebilir. Bu rehber, satış sürecinde borçlunun elindeki araçları sıralar.
Kıymet Takdirine İtiraz: En Kritik Eşik
Satışın temelini kıymet takdiri oluşturur. Değer düşük belirlenirse, sonraki tüm aşamalar bu düşük değer üzerinden ilerler ve borç kapanmadığı gibi malvarlığı da kaybedilir. İİK sistematiğinde kıymet takdirine karşı itiraz, belirli ve kısa bir süreye tabidir. Bu süre kaçırıldığında değer artık tartışılamaz hâle gelir. İtiraz dilekçesinin soyut bir düşüklük iddiasıyla değil; emsal satışlar, taşınmazın konumu ve yapısal özellikleri gösterilerek hazırlanması gerekir.
Satış İlanının Tebliğindeki Usulsüzlük
Borçlunun satıştan haberdar edilmesi, sürecin geçerlilik koşullarındandır. İlanın usulüne uygun tebliğ edilmemesi, ihalenin feshi sebebi olarak ileri sürülebilir. Bu nedenle dosyadaki tebligat parçalarının, adres kayıt sistemindeki bilgilerle ve fiilen kullanılan adresle karşılaştırılması gerekir. Tebligat zincirindeki kopukluk, çoğu zaman satış sonrasında değil, öncesinde fark edilirse anlamlı sonuç verir.
Haczedilemezlik ve Sınırlı Haciz İddiaları
Her malvarlığı unsuru aynı ölçüde haczedilebilir değildir. Ev eşyasının bir bölümü, mesleğin icrası için zorunlu araçlar ve maaş üzerindeki hacizde belirli sınırlar bakımından İİK koruyucu hükümler içerir. Bu iddiaların ileri sürülmesi kendiliğinden olmaz; borçlunun süresinde ve doğru mercie başvurması gerekir. Talep, hangi eşyanın hangi gerekçeyle korunması gerektiğini tek tek göstermelidir.
Satışı Erteleyen ve Durduran Yollar
- Borcun taksitle ödenmesine ilişkin taahhüt imkânının değerlendirilmesi
- Takibe veya borcun kendisine yönelik itirazın hangi aşamada olduğunun kontrolü
- Ödeme emrindeki usulsüzlüğün şikâyet yoluyla ileri sürülmesi
- Mehil talebi ve teminat imkânlarının hesaplanması
- İhale gerçekleşmişse feshi sebeplerinin süresinde ileri sürülmesi
Alacaklıyla Anlaşma ile Süreci Sürdürme Arasındaki Hesap
Satış tarihi yaklaştığında alacaklı tarafından yapılan ödeme önerisi, borçlu için gerçek bir yol ayrımıdır. Karar verirken tek başına indirim oranına bakmak yanıltıcıdır. Taahhüdün ihlali hâlinde doğacak sonuçlar, ödeme planının gerçekçiliği, malın satışta getirmesi muhtemel bedel ve kalan borcun akıbeti birlikte hesaplanmalıdır. Ödenemeyecek bir plana imza atmak, satışı ertelerken borçlunun elindeki itiraz imkânlarını da tüketebilir.
Aynı Anda Yürütülmesi Gereken Kontroller
Satış aşamasında zaman dar olduğundan, kontroller sırayla değil paralel yürütülmelidir: dosya hesabının doğruluğu, faiz işletiminin dayanağı, vekâlet ücreti ve masraf kalemleri, tebligat zinciri ve kıymet takdiri raporu aynı hafta içinde gözden geçirilmelidir. HMK ve İİK hükümlerinin kesiştiği noktalarda hangi merciin yetkili olduğu da bu kontrolün parçasıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Takibin türü ve dosyanın bulunduğu aşama kullanılabilecek yolları değiştirdiğinden, satış tarihi beklenmeden hukuki destek alınması önerilir.