İcra takibinde borçlunun elindeki en güçlü ve en kırılgan araç, ödeme emrine itirazdır: kısa sürede kullanıldığında takibi durdurur, kaçırıldığında ise borç kesinleşir. Bu rehber, İİK ve HMK ekseninde itiraz takvimini ve itiraz sonrası alacaklının açacağı davaya karşı hazırlığı konu alır.
Süre Tebliğ Anında Başlar
Ödeme emrine itiraz süresi, ödeme emrinin borçluya tebliğinden itibaren yedi gündür. Bu süre çalışılan gün değil, takvim günü olarak işler ve son gün resmî tatile denk gelirse takip eden ilk iş gününe uzar. Tebligatın adrese usulüne aykırı bırakıldığı düşünülüyorsa, itiraz süresini beklemek yerine tebligatın usulsüzlüğünü ayrıca ileri sürmek gerekir; bu iki iddia birbirinin yerine geçmez.
Neye İtiraz Edildiği Ayrı Ayrı Yazılmalı
- Borcun tamamına mı, bir kısmına mı itiraz ediliyor
- İmzaya itiraz var mı (adi senede dayalı takiplerde ayrıca ve açıkça belirtilmelidir)
- Faiz oranına, işleyiş tarihine veya ferî alacaklara itiraz
- Yetkiye itiraz — esasa itirazla birlikte ve aynı dilekçede
Kısmi itirazda itiraz edilmeyen kısım kesinleşir ve o kısım için haciz yolu açılır. Bu nedenle rakamsal olarak hangi kalemin kabul edildiği belirsiz bırakılmamalıdır.
İtirazın Ardından Gelen İkinci Aşamayı Şimdiden Hesaplayın
İtiraz takibi durdurur; ancak uyuşmazlığı bitirmez. Alacaklı, elindeki belgenin niteliğine göre itirazın kaldırılması yoluna veya itirazın iptali davasına başvurabilir. Borçlu açısından risk burada belirginleşir: itirazın haksız çıkması hâlinde tazminat sorumluluğu gündeme gelebilir. Bu nedenle itiraz kararı verilirken, elde borcu ödendiğini veya hiç doğmadığını gösteren belge bulunup bulunmadığı gerçekçi biçimde değerlendirilmelidir.
Sulh Görüşmesi Yürütürken Süreyi Dondurmayın
Alacaklıyla yapılandırma görüşmesi sürüyor olsa bile itiraz süresi işlemeye devam eder. Uygulamada sık görülen kayıp, ödeme planı üzerinde anlaşılacağı beklentisiyle yedi günün geçirilmesidir. Doğru yaklaşım, itirazı süresinde yapıp görüşmeyi paralel yürütmek; anlaşma sağlanırsa itirazın geri alınmasını veya takibin haricen tasfiyesini tutanağa bağlamaktır.
Kaçırılan Süre İçin Kalan Yollar
Süre geçmişse gecikmiş itiraz, tebligatın usulsüzlüğüne dayalı şikâyet veya menfi tespit davası gibi yollar gündeme gelebilir; bunların her biri ayrı koşullara ve ayrı sürelere tabidir ve otomatik sonuç doğurmaz. Bu aşamada takibin dayanağı belgeyi ve tebligat parçasını icra dosyasından temin etmek ilk adımdır.
İcra takipleri, dayanak belgenin türüne göre farklı yollar açar; buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Dosyanızda hangi itiraz türünün ve hangi karşı davanın uygun olduğunu belirlemek için icra dosyasının bir hukukçu tarafından incelenmesi gerekir.