Kripto varlıklar üzerinden gerçekleşen dolandırıcılıklarda iki ayrı bloke sorunu vardır: mağdurun kaybettiği paranın alıcı hesapta durdurulması ve tamamen ayrı olarak, kendi hesabına şüpheli para girişi nedeniyle mağdur konumundan şüpheli konumuna düşen kullanıcının blokesi. Bu rehber her iki durumda da zaman yönetimini ele alır.
Para Çıkışı Yapan Mağdur İçin İlk Adımlar
Transferin ardından geçen her saat, izlenebilirliği azaltır. Banka veya ödeme kuruluşuna derhal bildirim yapılmalı, alıcı hesaba ilişkin bloke talebi kayıt altına alınmalıdır. Ardından savcılığa yapılacak şikâyette, hesap hareketlerinin celbi ile birlikte varlıkların bulunduğu platform nezdinde el koyma ve muhafaza tedbiri talep edilmelidir. Platform yurt dışında yerleşikse, adli iş birliği süreci uzun sürdüğünden talebin dilekçede erken ve açık biçimde yer alması önem taşır.
Hesabına Şüpheli Para Giren Kullanıcının Durumu
Kripto alım satımı sırasında karşı taraftan gelen paranın dolandırıcılık kaynaklı olması hâlinde, iyi niyetli kullanıcının hesabı da bloke edilebilir ve hakkında suç kaynaklı mal varlığı değerlerini aklama şüphesiyle (TCK 282) işlem yapılabilir. Burada savunmanın omurgasını, işlemin gerçek bir ticari ilişkiye dayandığını gösteren kayıtlar oluşturur.
- Platform üzerindeki ilan, eşleşme ve işlem kayıtları
- Karşı tarafla yapılan yazışmaların tamamı
- Transferin karşılığında yapılan varlık gönderiminin blok zinciri kaydı
- Hesabın geçmiş dönem işlem düzeni ve olağan kullanım profili
Blokenin Kaldırılması İçin İzlenecek Yol
Bloke bir mahkeme veya savcılık kararına dayanıyorsa, itiraz o karara karşı ve süresinde yapılmalıdır. Bloke idari nitelikte veya kurum kaynaklı ise, önce ilgili kuruma başvurup gerekçe ve dayanağın yazılı olarak bildirilmesi istenmelidir. Dayanağı öğrenmeden yazılan itiraz dilekçeleri çoğunlukla sonuç doğurmaz. 5411 ve 5549 sayılı Kanunlardan doğan yükümlülükler nedeniyle kurumların bildirim zorunlulukları bulunduğu unutulmamalıdır.
Uzlaşma Teklifi ve Zararın Giderilmesi
Dolandırıcılık suçu bakımından uzlaşma kapsamı sınırlıdır ve suçun nitelikli hâllerinde bu yol açık olmayabilir. Buna karşılık zararın giderilmesi, etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması bakımından ayrıca değerlendirilir. Mağdur açısından ise ödeme teklifinin kabulü, ceza şikâyetinden vazgeçme anlamına gelecek biçimde belgelenirse, sonradan geri dönüş güçleşir. Bu nedenle ödeme protokolünde şikâyet hakkının akıbeti açıkça yazılmalıdır.
Paralel Yürütülmesi Gereken İki Hat
Ceza soruşturması failin tespitine odaklanırken, kaybın tahsili çoğu zaman ayrı bir hukuk davası veya platform aleyhine yürütülecek bir süreçtir. SPK düzenlemeleri kapsamında faaliyet gösteren platformların yükümlülükleri ile yetkisiz ve yurt dışı platformların durumu farklı sonuç doğurur; bu ayrım en başta netleştirilmelidir.
Kripto uyuşmazlıklarında teknik veri ile hukuki nitelendirme iç içedir ve hızlı hareket etmek belirleyicidir. Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; hesabınızdaki bloke veya kaybınıza ilişkin adımları belirlemeden önce dosyanızı bir hukukçuyla değerlendirmeniz gerekir.