Hesap blokesi, ödeme kuruluşları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları söz konusu olduğunda tek bir sebebe dayanmaz; bu yüzden ilk yapılması gereken blokenin kaynağını belirlemektir. 5411 sayılı Kanun bankacılık düzenini, 5549 sayılı Kanun suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine ilişkin yükümlülükleri, SPK'nın kripto varlık düzenlemeleri ise platformların faaliyet çerçevesini belirler. Aklama iddiası gündeme geldiğinde TCK'nın 282. maddesi kapsamında ayrıca ceza süreci işleyebilir.
Blokenin Kaynağını Ayrıştırmak
- Kurum içi risk kuralına dayalı geçici işlem kısıtı
- Yükümlülük mevzuatı kapsamında yapılan askıya alma işlemi
- Soruşturma kapsamında verilmiş elkoyma veya tedbir kararı
- İcra dairesinden gelen haciz müzekkeresi
- Karşı ödeme iadesi veya itiraz sürecinden doğan kısıt
Bu ayrım kritik olduğu için ilk adım kurumdan blokenin dayanağını ve varsa karar merciini yazılı olarak istemektir. Dayanak öğrenilmeden yapılan başvurular çoğu kez yanlış mercie gider.
Adli Karara Dayanan Bloke: İtiraz Takvimi
- Kararın hangi mahkeme veya hakimlikçe verildiğinin öğrenilmesi
- Kararın öğrenilme tarihinin kayda geçirilmesi
- Ceza muhakemesi mevzuatındaki koruma tedbirlerine itiraz yolunun kısa süreye tabi olduğunun bilinmesi
- Hesaptaki paranın suç şüphesiyle bağlantısız olduğunu gösteren kaynak belgelerinin sunulması
- Kısmi çözüm talebi, örneğin ücret veya nafaka alacağına ilişkin ayrıştırma
Paranın Kaynağını Belgelemek
Uygulamada dosyaların büyük kısmı, hesap sahibinin fon kaynağını zaman sırasına göre gösterememesi nedeniyle uzar. Maaş bordroları, satış faturaları, tapu ve araç satış sözleşmeleri, kripto platformlarında alım satım geçmişi ve cüzdan adresi kayıtları tek bir kronolojik dosyada birleştirilmelidir. Transferin karşı tarafı bilinmiyorsa, işlemin nasıl başladığına ilişkin yazışmalar da eklenmelidir.
Mağdur mu, Şüpheli mi Olduğunuzu Netleştirin
Bir dolandırıcılık zincirinde hesabı kullanılan kişi çoğu zaman kendini şüpheli konumunda bulur. Bu durumda savunma iki eksende kurulur: paranın kendi ticari faaliyetinden doğduğunun gösterilmesi ve hesabın üçüncü kişiye kullandırılmadığının ortaya konması. Aynı anda, transferi yapan kişi zarara uğramışsa onun da ayrı bir başvuru hakkı bulunur. Bu iki konumun karıştırılması dilekçenin etkisini zayıflatır.
Sulh Görüşmesi ile Yargı Yolu Arasında
Karşı tarafla yapılacak iade protokolü, bazı dosyalarda blokenin kaldırılmasını hızlandırır. Ancak ceza boyutu bulunan dosyalarda taraflar arası anlaşma tek başına tedbiri sona erdirmez; kararın kaldırılması yine ilgili mercie başvurmayı gerektirir. Bu nedenle görüşme yürütülürken itiraz süresi ayrı bir takvimde izlenmelidir.
Bu açıklamalar genel niteliktedir ve dosyanızın koşullarını yansıtmayabilir. Blokenin dayanağı öğrenilir öğrenilmez, süreleri kaçırmadan hukuki değerlendirme almanız gerekir.