Elektronik haciz uygulamasında borçlu çoğu zaman durumu bankadan öğrenir: hesap bloke olmuştur, kart işlemi geçmemiştir. İİK kapsamındaki bu işlem hızlı sonuç doğurduğu için, ilk günlerde verilen kararlar dosyanın seyrini belirler. Bu rehber e-haciz sonrasında hangi adımın hangi mercie ait olduğunu ve haricen anlaşma ile hukuki yola başvurma tercihini ele alır.
Bildirim Geldiğinde İlk Kontroller
- Takibin dayanağı öğrenilir: ilamlı mı, ilamsız mı, kambiyo senedine mi dayanıyor?
- Ödeme emrinin tebliğ edilip edilmediği ve tebligatın usulüne uygunluğu incelenir.
- Bloke edilen hesabın niteliği belirlenir; maaş, emekli aylığı veya nafaka alacağı gibi haczi sınırlı ya da mümkün olmayan kalemler ayrılır.
- Blokenin borç miktarını aşan kısmı varsa, aşkın haczin kaldırılması ayrıca talep edilir.
Hangi Talep, Hangi Mercie?
Uygulamadaki en sık hata, itiraz ile şikâyeti aynı kefeye koymaktır. Borca veya imzaya yönelik itirazlar ile hacze konu malın haczedilemezliği iddiası farklı yollara tabidir ve farklı sürelerle sınırlıdır. Talep yanlış mercie verildiğinde süre işlemeye devam eder; bu da esasa girilmeden hak kaybı doğurur. Dilekçenin başlığı ile içeriği mutlaka aynı hukuki nitelendirmeyi göstermelidir.
Haricen Tahsil ve Taksit Masası
Alacaklı bakımından e-haciz bir tahsil aracı olduğu kadar bir pazarlık kaldıracıdır. Borçlu bakımından ise blokenin sürmesi ticari faaliyeti durdurabilir. Bu nedenle taraflar çoğu zaman haricen anlaşmayı tercih eder. Anlaşma yapılacaksa şu üç nokta yazılı olmalıdır: ödeme takvimi, hacizlerin ne zaman kaldırılacağı ve dosyanın akıbeti. Sözlü mutabakatla yapılan ödemeler, dosyaya yansımadığında ikinci bir uyuşmazlık doğurur.
Talep Reddedilirse Ne Olur?
Kaldırma talebinin reddi halinde kanun yolu ve süresi karar metninden kontrol edilmeli, aynı gerekçeyle tekrar başvuru yerine ret gerekçesini hedefleyen yeni bir dayanak kurulmalıdır. HMK usul hükümlerinin İİK yargılamalarında tamamlayıcı biçimde uygulandığı da dikkate alınmalıdır.
Kısa Not
E-haciz dosyalarında zaman, çoğu kez hukuki argümandan daha kritiktir. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; takibin türü ve tebligat geçmişi sonucu değiştirebileceğinden, dosyanın uzman bir gözle incelenmesi tavsiye edilir.