Yatırım vaadiyle toplanan paraların dijital varlık borsaları ve cüzdanlar üzerinden dağıtıldığı dosyalarda mağdurun karşılaştığı asıl güçlük, failin kimliği değil paranın izini kaybetmemektir. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar, SPK nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ve TCK nın 282 nci maddesi bu izlemenin hukuki zeminini oluşturur.
İz Sürmenin İlk Halkası Banka Kaydıdır
Kripto varlığa dönüşen para çoğu zaman önce bir banka hesabına ya da ödeme kuruluşuna girer. Bu nedenle transferin yapıldığı hesap numarası, işlem saati, açıklama alanı ve karşı taraf bilgisi mağdurun elindeki en değerli veridir. Cüzdan adresleri ve borsa hesabına ait işlem geçmişi de ekran görüntüsüyle değil, mümkünse platformdan alınacak dökümle belgelenmelidir.
Şikayet Dilekçesinde Bulunması Gereken Unsurlar
- Paranın hangi tarihte, hangi kanaldan ve hangi vaatle gönderildiği
- İletişimin yürütüldüğü uygulama, hesap adı ve yazışmaların tam dökümü
- Varlığın aktarıldığı cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri
- Tanıtımın yapıldığı internet sayfası ile reklam materyalleri
- Malvarlığı değerleri üzerine tedbir konulmasına yönelik açık talep
Uzlaşma Beklentisinin Gerçekçi Sınırı
Bu tür fiiller çoğu halde uzlaştırma yoluna elverişli değildir. Dolayısıyla mağdurun önündeki tercih, ceza soruşturmasının sonucunu beklemek ile paralel olarak hukuk davası açmak arasındadır. Ceza dosyası failin belirlenmesinde ve malvarlığına tedbir konulmasında güçlüdür; buna karşılık zararın tahsili için ayrı bir alacak veya tazminat davası açılması gerekir. Failin varlıklarının üçüncü kişilere devredildiği hallerde bu devirlere yönelik talepler de gündeme gelebilir.
Gecikmenin Somut Bedeli
Dijital varlıklar kısa sürede birden fazla cüzdana bölünerek dağıtılabilir. Tedbir talebi geciktiğinde, karar alındığında bakiye kalmamış olabilir. Bu nedenle şikayet ile tedbir talebinin aynı anda ileri sürülmesi, sonradan yapılacak kapsamlı bir başvurudan daha etkili sonuç verir. Aynı yapıdan zarar gören diğer kişilerin bildirimleri de dosyanın bütününü güçlendirir.
Bu alandaki dosyalar teknik inceleme ile hukuki değerlendirmenin birlikte yürütülmesini gerektirir. Metin genel bilgilendirme amacı taşır; kaybın büyümesini önlemek için ilk günlerde bir hukukçuyla temas kurmanız önemlidir.