Bir ödeme kuruluşu veya kripto varlık platformu üzerinden geçen para trafiği soruşturmaya konu olduğunda, hesap sahibi çoğu zaman durumu ilk olarak hesabına erişemediğinde fark eder. Bu aşamada 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar ile TCK'nın malvarlığı değerlerini aklamaya ilişkin hükümleri aynı dosyada birlikte tartışılır ve itiraz yolları kısa sürelidir.
Blokenin kaynağını doğru teşhis etmek
Bir hesap üzerindeki kısıtlama tek bir sebebe dayanmaz. Kaynak; savcılık talimatıyla verilmiş bir elkoyma kararı, MASAK bildirimi sonrası uygulanan geçici işlem kısıtı, kuruluşun kendi risk politikası kapsamında aldığı ticari karar veya bir icra takibinden kaynaklanan haciz olabilir. Her birinin itiraz mercii farklıdır: adli karara sulh ceza hâkimliği nezdinde itiraz edilirken, idari nitelikli bir işlem için idari yol, ticari kısıtlama için sözleşmesel yol gündeme gelir. Yanlış merciye yapılan başvuru sonuçsuz kaldığı gibi, doğru yolun süresini de tüketir.
Karara itiraz süresi ve kapsamı
Ceza muhakemesinde hâkim ve mahkeme kararlarına karşı itiraz, kural olarak kararın öğrenilmesinden itibaren işleyen kısa bir süreye tabidir. Bu süre kesin niteliktedir ve gerekçe hazırlanmasını beklemek için uzatılmaz. Karar tebliğ edilmemiş, yalnızca banka ya da kuruluş tarafından bilgilendirme yapılmışsa, ilk iş dosyaya erişim talebiyle kararın kendisine ulaşmaktır; itiraz dilekçesi, kararın gerekçesi görülmeden yazıldığında genellikle yüzeysel kalır.
Savunmayı taşıyan belge seti
- Fon kaynağını gösteren kayıtlar: maaş bordrosu, satış sözleşmesi, tapu, fatura
- Hesaplar arası transferlerin bütünlüğünü gösteren tam dönemli hesap dökümü
- Platform üzerindeki işlem geçmişi ve cüzdan hareketlerinin dökümü
- Karşı tarafla yapılan yazışmalar ve sözleşmeler
- Vergisel beyanlarla tutarlılığı gösteren belgeler
İşlem sırası
- Kısıtlamanın hukuki kaynağı yazılı olarak sorulur ve belgelenir.
- Soruşturma dosyası numarası öğrenilerek dosyaya erişim talebi yapılır.
- Fon kaynağı zaman çizelgesi halinde tek dosyada toplanır.
- İtiraz veya kaldırma talebi, ölçülülük ve mülkiyet hakkı boyutuyla birlikte kurgulanır.
- Reddedilmesi ihtimaline karşı ikinci aşama başvurusu baştan planlanır.
Sıkça yapılan iki hata
Birincisi, kısıtlama sürerken aynı yapıdaki başka hesaplar üzerinden işlem yapmaya devam etmektir; bu davranış dosyada kasıt tartışmasını ağırlaştırır. İkincisi, soruşturma aşamasında sessiz kalıp savunmayı kovuşturmaya saklamaktır. Oysa fon kaynağını gösteren belgeler soruşturma evresinde sunulduğunda, dosyanın kovuşturmaya dönüşmeden çözülme ihtimali daha yüksektir.
Bu metin genel bilgilendirme içindir. İşlem hacmi, karşı tarafların niteliği ve dosyadaki diğer şüpheliler tabloyu bütünüyle değiştirebileceğinden, kısıtlama öğrenildiği anda dosyanın somut belgeleriyle birlikte hukuki değerlendirmeye alınması gerekir.