Banka hesabına elektronik haciz konulduğunu fark eden borçlunun ilk refleksi genellikle icra dairesini aramak olur. Oysa doğru adım, hangi takip türüyle karşı karşıya olunduğunu belirlemektir; çünkü İcra ve İflas Kanunu her takip türü için farklı itiraz mercii ve farklı süre öngörür. Bu rehber, e-hacizle başlayan süreci tersten çözerek doğru başvuruyu bulmayı amaçlar.
Önce Takip Dosyasını Okuyun
Dosya bilgisine ulaşıldığında not edilmesi gereken başlıklar bellidir: takibin dayanağı ilam mı, senet mi, yoksa yalnızca alacak iddiası mı; ödeme emrinin tebliğ tarihi; talep edilen asıl alacak ile fer ilerin ayrımı; ve haczin hangi tarihli talimatla konulduğu. Tebligatın usulsüz yapıldığı düşünülüyorsa, öğrenme tarihi esas alınarak ayrı bir usulsüz tebligat şikâyeti gündeme gelir.
İtiraz Nereye Yapılır
İlamsız takipte ödeme emrine itiraz, süresi içinde icra dairesine yapılır ve takibi kural olarak durdurur. Kambiyo senedine dayalı takipte ise itiraz icra mahkemesine yöneltilir ve takibin kendiliğinden durmadığı unutulmamalıdır; burada ayrıca tedbir talebi gerekir. İlamlı takipte itiraz kurumu bulunmaz; icranın geri bırakılması talebi söz konusu olur. Yanlış mercie yapılan itiraz, süreyi koruduğu varsayılarak beklenirse süre dolar ve takip kesinleşir.
E-Hacze Karşı Şikâyet ve Haczedilmezlik
Takip kesinleşmiş olsa bile her mal ve gelir haczedilemez. Aşağıdaki başlıklar sık gündeme gelir:
- Maaş üzerindeki haczin kanuni orana uygun uygulanıp uygulanmadığı.
- Emekli aylığının haczi bakımından borçlunun muvafakatinin bulunup bulunmadığı.
- Nafaka, sosyal yardım ve benzeri ödemelerin hesap içinde ayrıştırılması.
- Ev eşyası ve mesleğin sürdürülmesi için zorunlu araçların durumu.
- Üçüncü kişiye ait paranın hesapta bulunması halinde istihkak iddiası.
Haczedilmezlik şikâyeti kanunda öngörülen kısa süreye tabidir ve öğrenme tarihinden işler. Hesabın kesintisiz izlenmemesi, çoğu dosyada bu sürenin fark edilmeden geçmesine yol açar.
Sonraki Aşama: İtirazın İptali ve Kaldırılması
Borçlu itiraz ettiğinde alacaklı için iki yol açılır: genel mahkemede itirazın iptali davası veya elindeki belgeye dayanarak icra mahkemesinde itirazın kaldırılması. Bu ayrım, sadece alacaklıyı değil borçluyu da ilgilendirir; çünkü ikinci yolda inceleme belge üzerinden ve sınırlı yapılır, tanık dinlenmesi beklentisiyle savunma kurmak sonuç vermez. Ayrıca haksız çıkma halinde ortaya çıkabilecek tazminat riski baştan hesaba katılmalıdır.
Hesap Açıldıktan Sonra Yapılacaklar
Bloke kaldırıldığında dosya kapanmış sayılmaz. Yapılandırma veya taksitlendirme talebi, mal beyanı yükümlülüğü ve dosya borcunun güncel hesabının alınması ayrı ayrı takip edilmelidir; aksi halde kısa sürede yeni bir haciz talimatıyla karşılaşılır.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir ve her takip dosyasının tarihleri farklı sonuç üretir. Tebliğ tarihinizi öğrenir öğrenmez bir hukukçuyla süre hesabı yapmanız, itiraz hakkının sessizce tükenmesini önler.