Sahte yatırım platformları üzerinden yapılan transferlerde kayıp genellikle tek kalemde değil, günlere yayılmış küçük havalelerle gerçekleşir. Bu yapı, hem 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve 5549 sayılı Kanun kapsamındaki bildirim mekanizmalarını hem de SPK kripto düzenlemelerini aynı anda ilgilendirir. Sonucu belirleyen ise paranın izinin soğumadan sürülüp sürülemediğidir.
Para Nereye Gitti Sorusunun Belgelendirilmesi
İlk adım, tüm transferlerin tarih, tutar, alıcı unvanı ve açıklama alanıyla birlikte tek bir tabloya dökülmesidir. Kripto varlık gönderimlerinde cüzdan adresi ve işlem kimliği ayrıca kaydedilmelidir. Platformla yapılan yazışmalar, uygulama ekranları ve arayanların numaraları da aynı dosyada toplanmalı; bu derleme hem bankaya hem soruşturma makamına aynı dille sunulmalıdır.
Banka Nezdinde İtiraz Hattı
Bankaya yapılan başvuruda talep açık olmalıdır: alıcı hesabın bloke edilmesi, işlem geçmişinin sunulması ve varsa iade sürecinin başlatılması. Başvuru yazılı yapılmalı, kayıt numarası alınmalıdır. Banka cevabı yetersiz kalırsa müşteri şikâyetlerine bakan merciler ve tüketici yolları devreye girer; ancak bu yollar paranın hareketini durduran acil bir tedbir sağlamaz, bu yüzden adli hatla eş zamanlı yürütülmelidir.
Neden İlk Günler Belirleyici
- Alıcı hesaptaki bakiye kısa sürede başka hesaplara dağıtılır
- Kripto transferlerinde varlık borsa dışı cüzdanlara taşınabilir
- Platformun alan adı ve iletişim kanalları kapanır
- Bloke talebinin dayanağı olan somut belge geç sunulduğunda etkisini yitirir
Adli Hattı Karıştırmamak
Bankaya yapılan itiraz ile savcılığa yapılan suç duyurusu farklı amaçlara hizmet eder. Suç duyurusunda dolandırıcılık iddiasının yanında, elde edilen değerlerin aklanmasına ilişkin TCK 282 kapsamındaki tartışma da gündeme gelebilir. Bu iki dosyanın numaraları ve tarihleri ayrı izlenmeli, birinden çıkan belge diğerine zaman kaybetmeden eklenmelidir.
Tebligat Gecikmesinin Yarattığı Kayıp
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ya da banka cevabı geç tebliğ edildiğinde, itiraz süresi çoğu kez farkında olunmadan tüketilir. Adres beyanının güncel tutulması, elektronik tebligat adresinin düzenli kontrol edilmesi ve dosyaya vekil tayin edilmişse tebligatın kime yapılacağının başta belirlenmesi bu riski azaltır. Süre kaçtıysa öğrenme tarihini gösteren belgelerle usulsüz tebligat iddiası ileri sürülebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; transferin yapısı, karşı tarafın yerleşik olduğu ülke ve platformun hukuki statüsü izlenecek yolu değiştirebileceğinden, dosyanın erken aşamada bir hukukçuyla değerlendirilmesi önemlidir.