Banka hesabına veya kripto varlık platformundaki bakiyeye erişimin aniden kapanması, çoğu zaman şüpheli işlem bildirimi ya da bir ceza soruşturması kapsamındaki tedbir kararıyla ilişkilidir. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5549 sayılı Kanun ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklamayı düzenleyen TCK 282 çerçevesinde yürüyen bu süreçte hesap sahibinin tek gerçek savunma aracı, paranın kaynağını belgeyle göstermektir.
Blokenin Kaynağını Doğru Teşhis Etmek
İlk yapılması gereken, kısıtlamanın hangi mercii kararına dayandığını öğrenmektir. Bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı kısıtlama, savcılık talimatıyla konulan el koyma ve mahkeme kararına dayanan tedbir birbirinden farklı yollarla çözülür. Teşhis yanlış yapılırsa dilekçe yanlış mercie sunulur ve haftalar boşa gider.
Kaynak İspatı Dosyasının Kurulması
Aklama şüphesine karşı verilecek cevap, tutarın hangi meşru faaliyetten doğduğunu kesintisiz biçimde göstermelidir. Kopuk tek bir dekont yeterli olmaz; zincirin her halkası belgelenmelidir.
- Gelirin dayanağı olan satış sözleşmesi, fatura, tapu veya hizmet belgesi
- Tutarın hesaba giriş tarihini gösteren banka ekstresi ve dekontlar
- Kripto varlıkta alım tarihini, borsa hesap hareketlerini ve cüzdan adreslerini gösteren dökümler
- Vergi beyanları ile gelir arasındaki uyumu ortaya koyan tablo
- Karşı tarafın da aynı işlemi kayıtlarında gösterdiğine dair yazışma ya da mutabakat
Tebligat Gecikmesi ve İtiraz Süresinin Kaçırılması
El koyma veya tedbir kararlarına itiraz süreleri, kararın ilgiliye bildirilmesiyle işler. Blokeyi bankadan öğrenen kişi, kararın kendisine henüz tebliğ edilmediği düşüncesiyle beklemeye geçtiğinde ciddi bir risk alır; zira tebligat, dosyada kayıtlı eski adrese ya da takip edilmeyen elektronik adrese yapılmış olabilir. Bu nedenle blokeyi fark eden kişi, beklemek yerine dosyanın hangi soruşturma numarasıyla yürüdüğünü öğrenip vekâletle inceleme talep etmeli, tebligat adresini yazılı olarak güncellemelidir. Süreyi kaçırmak yalnızca itirazı değil, hesaptaki tutarın uzun süre çözülmemesini de beraberinde getirir.
Dilekçede Kurulması Gereken Akış
- Hesabın kimin adına açıldığı ve olağan kullanım amacı kısaca açıklanır.
- Şüpheye konu işlemin tarihi ve tutarı tek tek ele alınır.
- Her işlem için kaynak belgesi ek numarasıyla eşleştirilir.
- İşlemin ticari mantığı, meslek ve gelir düzeyiyle uyumlu biçimde anlatılır.
- Kısmi çözüm talebi ayrıca ileri sürülür; tüm bakiye tartışmalı değilse bu ayrım yazılır.
Kripto Varlık Dosyalarının Kendine Özgü Yönü
Zincir üzerindeki hareketler kalıcı biçimde kayıtlı olduğundan, açıklama ile blok zinciri verisi arasındaki her tutarsızlık kolayca görülür. Platform hesabından alınan işlem geçmişi ile cüzdan adreslerinin eşleştirilmesi, transferin üçüncü kişiye ait bir adresten geldiği durumlarda ise o kişiyle olan hukuki ilişkinin belgelenmesi gerekir. Sermaye piyasası mevzuatındaki kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeler kapsamında platformların tuttuğu kayıtların dosyaya celbi de talep edilebilir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Blokenin dayanağı ve çözüm yolu her dosyada değiştiğinden, hesap hareketlerinin ayrıntılı incelenmesi ve savunmanın buna göre kurulması için hukuki destek alınması önerilir.