Kripto varlık üzerinden gerçekleşen dolandırıcılıklarda mağdurun elinde genellikle bol miktarda ekran görüntüsü, buna karşılık az sayıda bağlayıcı kayıt bulunur. 5411 ve 5549 sayılı kanunların kurduğu finansal denetim çerçevesi, kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin sermaye piyasası düzenlemeleri ve TCK 282 kapsamındaki suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama tartışması bir arada değerlendirildiğinde, soruşturmanın yönünü belirleyen şey para izinin ne kadar erken belgelendiğidir.
Şikayet Dilekçesini Anlatı Değil Kronoloji Olarak Kurmak
Savcılığa sunulan metin duygusal anlatım yerine tarih ve tutar tablosuna dayanmalıdır. İlk temasın hangi platformda kurulduğu, hangi hesaba kaç TL gönderildiği, hangi borsa üzerinden kripto varlığa çevrildiği ve hangi cüzdan adresine transfer edildiği sırayla yazılmalıdır. Her satırın karşısına dayanağı olan dekont, işlem numarası veya blok zinciri işlem kimliği eklendiğinde, dosya soruşturma makamı için doğrudan işlenebilir hale gelir.
Toplanacak Kayıtların Sırası
- Banka havale ve EFT dekontları, açıklama alanları görünecek şekilde temin edilir.
- Kullanılan borsa hesabının işlem geçmişi ve çekim kayıtları indirilir.
- Transfer edilen cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri liste halinde yazılır.
- Yatırım vaadi içeren tanıtım mesajları, grup yazışmaları ve reklam görselleri kaynağıyla saklanır.
- Platformun alan adı, erişim tarihi ve varsa şirket bilgileri kayıt altına alınır.
Tebligat Gecikmesi ve İtiraz Süresinin Kaçırılması
Soruşturma kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla sonuçlanabilir. Bu karara itiraz süresi tebliğ tarihine bağlı olduğundan, adres bilgisinin eksik veya eski verilmesi süreci fiilen bitirir. Şikayet dilekçesinde güncel adres, telefon ve elektronik tebligat bilgisi eksiksiz yazılmalı; taşınma halinde derhal bildirim yapılmalıdır. Aynı şekilde bankalardan ve hizmet sağlayıcılardan gelen cevap yazılarının geç ulaşması, işlem kayıtlarının saklama süresi dolmadan talep edilmesini engelleyebilir. Kayıt taleplerinin gecikmeden ve hangi döneme ilişkin olduğu açıkça belirtilerek yapılması bu riski azaltır.
Malvarlığına Yönelik Koruma Tedbirleri
- Paranın izlenebildiği hesaplara ilişkin tedbir talebi erken aşamada gündeme getirilir.
- Talep, hangi hesabın hangi transferle ilişkilendirildiği gösterilerek somutlaştırılır.
- Aracı hesapların üçüncü kişilere ait olması ihtimali dikkate alınarak zincirin tamamı anlatılır.
- Yurt dışı platform söz konusuysa, hizmetin Türkiye'den erişilebilirliği ve iletişim kayıtları belirtilir.
Hukuk Yolu ile Ceza Yolunun Birlikte Planlanması
Ceza soruşturması failin cezalandırılmasına, hukuk davası ise zararın tazminine yöneliktir. İkisi birbirinin yerine geçmez; ancak ceza dosyasında toplanan kayıtlar tazminat talebinin de dayanağı olur. Bu nedenle iki süreç birlikte planlanmalı, aynı belge seti her iki dosyada tutarlı biçimde kullanılmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kripto varlıklara ilişkin düzenlemeler gelişmeye devam ettiğinden ve her dosyanın para akışı farklı olduğundan, somut olayda güncel mevzuat üzerinden hukuki değerlendirme alınması gerekir.