Maaşına haciz konulduğunu çoğu borçlu, icra dairesinden değil işvereninden öğrenir. Bu noktada sorulması gereken ilk soru borcun varlığı değil, ilamsız takibin usulüne uygun ilerleyip ilerlemediğidir. İİK ve HMK çerçevesinde, ödeme emrinin tebliği bütün sürecin dayanak noktasıdır.
Önce Dosyayı Okuyun
Takip dosyasının incelenmesinde şu üç bilgi önceliklidir: takip talebinin dayanağı (fatura, çek, kira, cari hesap), ödeme emrinin tebliğ tarihi ve tebliğ şekli, haciz müzekkeresinin gönderildiği tarih. Bu üçlü aynı satırda görüldüğünde, itiraz süresinin gerçekten geçip geçmediği ortaya çıkar. Dosya kapak hesabındaki kalemlerin de ayrıştırılması gerekir; asıl alacak, işlemiş faiz ve masraflar farklı itiraz sonuçları doğurur.
Ödeme Emrinin Tebliği ve Gecikme Sorunu
İlamsız takipte ödeme emrine itiraz, tebliğden itibaren yedi günlük süre içinde icra dairesine yapılır. Uygulamada bu sürenin farkına varılmamasının en yaygın nedeni, tebligatın eski adrese çıkarılması, adreste bulunmama şerhiyle usulsüz teslim yapılması veya evrakın hiç ulaşmamasıdır. Böyle bir durumda tebliğ evrakının aslı dosyadan istenerek şerhler incelenmeli; usulsüz tebliğ söz konusuysa öğrenme tarihi esas alınarak icra hukuk mahkemesine şikâyet yoluna gidilmelidir.
Şikâyet mi, İtiraz mı, Menfi Tespit mi?
- İtiraz: borca, imzaya veya yetkiye yönelik; süresi ve mercii ödeme emrine bağlıdır
- Şikâyet: haczin kapsamı, usulsüz tebligat ve haczedilemezlik iddiaları için
- Menfi tespit: süre kaçırıldığında borcun bulunmadığının ayrı davayla ortaya konması
- Taksit talebi: haczin devamıyla birlikte ödeme planı kurulması
Maaş Haczinin Kapsamına İlişkin Belgeler
Maaşın tamamı haczedilemez; kanun belirli bir kısmın haczine izin verir, nafaka alacakları ise ayrı bir rejime tabidir. Kapsam tartışması çıktığında ispat yükü büyük ölçüde borçludadır: bordro, işveren yazısı, banka hesap dökümü ve varsa nafaka ödeme kayıtları dosyaya sunulmalıdır. Birden fazla takip dosyası varsa hacizlerin sırası ve kesinti oranlarının toplamı ayrıca kontrol edilmelidir, çünkü sıra hatası fiilen fazla kesintiye yol açabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme niteliğindedir. Takip dosyasının türü, tebligat şerhleri ve alacağın niteliği izlenecek yolu tümüyle değiştirebileceğinden, kesinti başladığında dosya örneği üzerinden değerlendirme yapılması yerinde olur.