İlamsız takipte ödeme emrini alan borçlunun elindeki en etkili araç, kısa süreli ve masrafsız bir işlemdir: icra dairesine yapılan itiraz. İİK uyarınca bu itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde yapılır ve takibi kendiliğinden durdurur. Sürenin kısalığı, dosyanın kaderini ilk haftada belirler.
Yedi Günlük Sürenin Başlangıcını Tespit Etmek
Süre, ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edildiği günü izleyen günden işlemeye başlar. Bu nedenle yapılacak ilk iş, tebliğ evrakının ne zaman ve nasıl yapıldığını dosyadan görmektir. Kapıya yapıştırma yoluyla yapılan tebligatlarda haber kâğıdının bırakılıp bırakılmadığı, komşuya veya işyerindeki kişiye yapılan tebliğlerde ilgilinin sıfatı, tüzel kişilerde ise yetkilinin durumu ayrı ayrı incelenmelidir.
Tebligat Gecikmesi ve Usulsüz Tebligat İddiası
Uygulamada borçlu, çoğu zaman ödeme emrinden haciz aşamasında haberdar olur. Bu durumda yedi günlük süre kâğıt üzerinde çoktan dolmuştur; ancak tebligat usulsüz yapılmışsa, öğrenme tarihinin tebliğ tarihi sayılması istenerek süre yeniden kurgulanabilir. Bu talebin başarısı tamamen belgeye bağlıdır:
- Tebliğ tarihinde o adreste oturulmadığını gösteren kira sözleşmesi, adres kaydı veya abonelik kayıtları
- Tebligatı alan kişinin ilgiliyle bağlantısı bulunmadığına dair kayıtlar
- Tüzel kişilerde yetkili değişikliğini gösteren sicil kayıtları
- Öğrenme tarihini somutlaştıran banka bildirimi, haciz tutanağı veya sistem kaydı
İtirazın Kapsamını Doğru Kurmak
İtirazın içeriği, sonraki tüm aşamaların çerçevesini belirler. Borca itiraz mı, imzaya itiraz mı, yetkiye itiraz mı ileri sürüldüğü açıkça yazılmalıdır. İmzaya itiraz ayrıca ve açıkça belirtilmediğinde imza kabul edilmiş sayılır. Yetki itirazı yapılıyorsa yetkili icra dairesi de gösterilmelidir. Borcun bir kısmına itiraz ediliyorsa kabul edilen tutar tereddüde yer bırakmayacak biçimde ayrılmalıdır; aksi hâlde itiraz kısmi olmasına rağmen geçersiz sayılabilir.
İtiraz Sonrası Aşamanın Hazırlığı
- Alacaklının itirazın kaldırılması ya da iptali yoluna gitmesi ihtimaline karşı belge dosyası hazırlanır.
- Ödeme yapıldıysa dekontlar, açıklama alanları görünecek şekilde derlenir.
- Sözleşme, cari hesap ekstresi ve mutabakat yazıları tarih sırasına dizilir.
- Takibe konu senet varsa aslının incelenmesi ve keşide tarihi kontrolü yapılır.
- Kötü niyet tazminatı riski, itirazın dayanağı zayıfsa baştan değerlendirilir.
Sürenin Kaçırıldığı Hâllerde Kalan Yollar
İtiraz süresi geçmişse takip kesinleşir; ancak borcun bulunmadığı iddiası menfi tespit ve istirdat yollarıyla ayrıca ileri sürülebilir. Bu yollar takibi kendiliğinden durdurmadığından, tedbir talebinin nasıl gerekçelendirileceği ayrıca planlanmalıdır. Ayrıca haczedilemeyecek mal ve haklara ilişkin şikâyet imkânı, süre kaçırılmış olsa dahi ayrı bir koruma sağlar.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. İcra dosyalarında birkaç günlük fark sonucu değiştirdiğinden, tebliğ evrakının incelenmesi ve itiraz metninin hazırlanması için gecikmeden hukuki destek alınması yerinde olur.