Kripto veya kaldıraçlı yatırım vaadiyle başlayan süreçlerde mağduriyet çoğu kez iki yönlü yaşanır: bir yandan yatırılan para geri alınamaz, öte yandan mağdurun kendi banka hesabı şüpheli işlem gerekçesiyle kısıtlanır. Bu iki sorunun merci ve usulü birbirinden tamamen farklıdır.
Blokenin Kaynağını Doğru Teşhis Etmek
Hesap üzerindeki kısıtlama, bankanın 5411 sayılı Kanun ve iç mevzuatı çerçevesinde uyguladığı bir tedbirden, 5549 sayılı Kanun kapsamında yapılan şüpheli işlem bildiriminden ya da bir ceza soruşturması kapsamında verilen el koyma kararından kaynaklanabilir. Kaynağı bilmeden yapılan itiraz, doğru mercie ulaşmadığı için sonuçsuz kalır. İlk adım, bankadan kısıtlamanın dayanağının yazılı olarak talep edilmesidir.
Ceza Soruşturması Kaynaklı İse
Hesap hareketleri, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin aklanması iddiasıyla incelemeye alınmış olabilir. Bu durumda hesaba el konulmasına ilişkin karara karşı, ceza muhakemesi hükümleri uyarınca sulh ceza hâkimliğine itiraz yolu işletilir. İtiraz dilekçesinde paranın kaynağının hukuka uygun olduğu; maaş, satış bedeli veya kredi gibi belgelenebilir bir kalemden geldiği somut olarak ortaya konmalıdır.
Paranın İzini Belgelemek
- Platforma yapılan transferlerin banka dekontları ve tarih sırası.
- Kripto varlık transferlerinde cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri.
- Platform temsilcileriyle yapılan yazışmalar, kayıt altına alınmış görüşmeler ve reklam içerikleri.
- Hesabın kendi ticari faaliyetinden beslendiğini gösteren fatura ve sözleşmeler.
Görev ve Yetki: İki Ayrı Dosya
Yatırdığı parayı geri istemek isteyen kişi bakımından hukuk davası ile ceza şikâyeti birbirini tamamlar ancak birbirinin yerine geçmez. Şikâyet, suçun işlendiği yer savcılığına yapılır; failin yurt dışında olduğu platform dosyalarında mağdurun bulunduğu yer savcılığı da uygulamada başvuru kapısı olur. Alacak talebi yönünden görevli mahkeme, ilişkinin tacir sıfatına ve niteliğine göre değişir; bu tespit yapılmadan açılan dava görevsizlikle karşılaşabilir.
Uzlaşma Teklifi Geldiğinde Dikkat
Platform veya aracı kişiler, şikâyetten vazgeçilmesi karşılığında kısmi ödeme önerebilir. Böyle bir teklif değerlendirilirken, aklama iddiasının kamu davasına konu olabileceği ve şikâyetten vazgeçmenin her suç tipinde soruşturmayı sona erdirmediği hatırda tutulmalıdır. Ödeme alınacaksa, ödemenin kaynağı ve hangi hesaptan geldiği ayrıca belgelenmelidir; aksi hâlde tahsil edilen tutar yeni bir kısıtlamanın konusu olabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; hesabınızdaki kısıtlamanın dayanağı ve işlem geçmişiniz izlenecek yolu değiştireceğinden vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.