İcra takibinin ilerleyen aşamasında borçlunun karşılaştığı iki işlem, maaşa konulan haciz ve haczedilen malın satışıdır. Bu işlemlere karşı yapılacak başvurularda en sık yaşanan hata, şikâyet ile davanın karıştırılmasıdır. İcra ve İflas Kanunu bu ikisini farklı mercilere ve farklı sürelere bağlar; yanlış kapıya vurulduğunda işlem kesinleşir ve geri dönüş imkânı kalmaz.
Ayrım: Şikâyet, İtiraz ve Dava
- Şikâyet: İcra dairesinin işleminin kanuna aykırı olduğu iddiasıyla icra mahkemesine yapılır; kural olarak öğrenmeden itibaren yedi günlük süreye tabidir.
- İtiraz: Ödeme emrine karşı borca veya imzaya yönelik olarak icra dairesine yapılır ve takibi durdurur.
- Dava: İstihkak, menfi tespit veya istirdat gibi talepler ise esasa ilişkindir ve genel mahkemede görülür.
Maaş Haczinde Sınırın Aşılması
Maaş ve ücretler, kanunda belirlenen oran çerçevesinde haczedilebilir; kesinti dörtte birden az olamaz ve kalan kısım borçlunun geçimi için korunur. Uygulamada karşılaşılan sorunlar genellikle şunlardır: nafaka alacağı dışındaki dosyalarda birden fazla haczin aynı anda uygulanması, asgari ücret düzeyindeki gelirlerde kesinti yapılması veya haczedilemeyen sosyal yardım niteliğindeki ödemelerin kesintiye dâhil edilmesi. Bu tür işlemler süresi içinde icra mahkemesine şikâyet konusu yapılmalıdır. Birden çok haciz varsa sıra cetveline göre kesintinin bir dosyaya yapılması gerektiği de gözden kaçmamalıdır.
Satış Aşamasında Kontrol Edilecek Noktalar
- Kıymet takdirine, tebliğinden itibaren kanunda öngörülen kısa süre içinde itiraz edilmelidir; sonradan değerin düşüklüğü ileri sürülemez.
- Satış ilanının usulüne uygun tebliğ edilmemesi, ihalenin feshi sebebi olarak ileri sürülebilir.
- İhalenin feshi talebi icra mahkemesine yapılır ve kısa bir süreye tabidir; talebin reddi hâlinde para cezası riski bulunduğundan gerekçeler somut olmalıdır.
Yapılandırma Teklifi Karşısında Karar
Alacaklının sunduğu taksitlendirme teklifi, çoğu zaman haciz baskısını azaltır; ancak icra dairesinde yapılan taksit taahhüdünün ihlali ayrı bir sorumluluk doğurur. Bu nedenle taahhüt altına girmeden önce ödeme gücünün gerçekçi hesaplanması gerekir. Buna karşılık usule aykırı bir haciz veya satış işlemi varsa, anlaşma arayışı sürerken şikâyet süresinin dolmasına izin verilmemelidir; iki yol paralel yürütülebilir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Takibin türü ve dosya kapsamı sonucu değiştirebileceğinden, başvurudan önce dosyanızın incelenmesi yerinde olur.