Elektronik ortamda uygulanan hacizlerde borçlu çoğu kez durumu, hesabına bloke konulduğunda öğrenir. Bu noktada verilecek karar teknik bir tercihtir: yapılacak başvuru şikayet mi, itiraz mı, yoksa ayrı bir dava mı olacaktır. Yanlış nitelendirme, kısa süreler nedeniyle telafisi güç sonuç doğurur.
Şikayet ile İtirazı Ayırmak
Ödeme emrine karşı borcun bulunmadığı veya miktarın yanlış olduğu ileri sürülüyorsa yapılacak işlem itirazdır ve icra dairesine yöneltilir. Buna karşılık icra dairesinin yaptığı işlemin kanuna aykırı olduğu ya da hakkın yerine getirilmediği ileri sürülüyorsa yol şikayettir ve icra mahkemesine başvurulur. İcra ve İflas Kanunu uyarınca şikayet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır; bir hakkın yerine getirilmemesine ilişkin şikayet ise süreye bağlı değildir. Bu ayrım yapılmadan verilen dilekçeler, esasa girilmeden reddedilebilir.
Haczedilemezlik İddiasında Süre
Maaş ve ücret üzerindeki haciz, kural olarak belirli bir oranla sınırlıdır ve bu oranın aşılması şikayet konusudur. Emeklilik gelirleri bakımından ise kural olarak haciz uygulanamaz; borçlunun sonradan verdiği muvafakatin geçerliliği ayrıca tartışılır. Haczedilemezlik iddiası, haczin öğrenilmesinden itibaren işleyen kısa süre içinde ileri sürülmelidir. Uygulamada en sık karşılaşılan hata, blokenin kaldırılması için önce bankayla yazışılması ve şikayet süresinin bu sırada dolmasıdır.
Üçüncü Kişinin Malı Hacizlenirse
- Hacizli mal üzerinde mülkiyet iddiası bulunan üçüncü kişi, istihkak yolunu işletir.
- Ortak hesaplarda payın ispatı için hesap hareketleri ve gelir kayıtları derlenir.
- Araç ve taşınmaz kayıtlarındaki şerhlerin tarihi, alacaklının takip tarihiyle karşılaştırılır.
- Muvazaa iddiası varsa bu iddianın ileri sürüleceği mahkeme ayrıca belirlenir.
Haricen Tahsil ve Yapılandırma
Alacaklı ile borçlu arasında takibin sonlandırılmasına yönelik anlaşma her aşamada mümkündür. Ancak taksitlendirme protokolünde ödeme takvimi, temerrüde düşülmesi halinde uygulanacak sonuç ve hacizlerin ne zaman kaldırılacağı yazılı olarak belirlenmezse, ilk gecikmede taraflar başa döner. Dosyanın haricen tahsil edilmesi halinde tahsil harcının kim tarafından karşılanacağı da anlaşma metnine yazılmalıdır. Uzun bir yargılama yerine anlaşmayı seçerken, borçlunun ödeme kapasitesi ile alacağın teminat durumu birlikte değerlendirilmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; takibin türü, haczin konusu ve tebligat tarihleri izlenecek yolu değiştirir. Hesabınıza konulan bloke fark edildiğinde süre kaybetmeden hukuki değerlendirme yaptırmanız uygun olur.