Kripto varlık üzerinden gerçekleşen dolandırıcılık dosyalarında zaman, klasik dosyalardan çok daha hızlı akar. Varlıklar birkaç saat içinde birden fazla adrese ve platforma dağıtılabilir. 5411 ve 5549 sayılı düzenlemelerin öngördüğü kayıt ve bildirim yükümlülükleri ile SPK kripto düzenlemeleri, mağdurun izini sürebileceği kurumsal halkaları oluşturur; TCK 282 kapsamındaki değerlendirme ise malvarlığının aklanması boyutunu gündeme getirir.
Şikâyeti Nereye Yapmak Süreci Hızlandırır?
Soruşturma, Cumhuriyet başsavcılığı tarafından yürütülür. Yetki tartışması çoğu dosyada gündeme gelir: mağdurun bulunduğu yer, paranın çıkış yaptığı banka hesabının bulunduğu yer ve platformun Türkiye bağlantısının bulunduğu yer farklı olabilir. Beklemek yerine mağdurun bulunduğu yer savcılığına başvurmak, ilk koruma tedbirlerinin daha erken alınmasını sağlar; dosya gerekirse yetkili savcılığa gönderilir.
İlk Yirmi Dört Saatte Yapılması Gerekenler
- Gönderim yapılan cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri eksiksiz listelenir.
- Banka havale ve EFT dekontları, açıklama alanlarıyla birlikte alınır.
- Platform yazışmaları, tanıtım mesajları ve yönlendiren kişiye ait iletişim kayıtları saklanır.
- Hesabın bulunduğu kuruma yazılı bildirim yapılarak işlem kayıtlarının korunması istenir.
- Şikâyet dilekçesinde el koyma ve hesap bloke talepleri açıkça belirtilir.
Malvarlığının Takibi ve Kurumsal Halkalar
Kripto işlemlerinin zincir üzerindeki izlenebilirliği, fiat çıkışın yapıldığı noktada kurumsal kayıtlarla birleştiğinde anlam kazanır. Bu nedenle dosyada yalnızca cüzdan adresi değil, varlığın nakde döndüğü an ve bu anı kayıt altına alan kurum hedeflenmelidir. Bildirim yükümlüsü kuruluşların tuttuğu kayıtlar, failin kimliğine ulaşmada çoğu zaman zincir analizinden daha belirleyicidir.
Uzlaşma Teklifi Karşısında Karar
Fail veya aracı, soruşturma başladıktan sonra kısmi geri ödeme önerebilir. Bu noktada değerlendirilmesi gerekenler:
- İsnat edilen fiilin nitelikli hâllerinden birine girmesi hâlinde uzlaştırma yolunun kapalı olabileceği
- Geri ödemenin etkin pişmanlık kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği
- Şikâyetten vazgeçmenin kamu davasını sona erdirip erdirmeyeceği
- Aynı yapıdan zarar gören diğer kişilerin dosyalarının birleştirilme ihtimali
- Hukuk mahkemesinde açılacak alacak davasının saklı tutulup tutulmadığı
Kısmi ödeme karşılığında verilen geniş kapsamlı bir feragat, kalan zarar bakımından hak kaybı doğurabilir. Metnin kapsamı tutar ve tarih bakımından sınırlandırılmalıdır.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır. Platformun statüsü, işlemin yapıldığı ülke ve zararın büyüklüğü stratejiyi değiştirebileceğinden, ilk günlerde profesyonel hukuki destek almak belirleyici olur.