Maaş haczi, borçlunun günlük yaşamını en doğrudan etkileyen icra işlemidir. İİK ve HMK çerçevesinde yürüyen bu süreçte borçlunun elindeki araçlar sınırlı olsa da etkilidir; ancak hangi itirazın hangi mercie yapılacağı ayrımı yapılmadığında, haklı bir talep bile süresi geçtiği için sonuçsuz kalır.
İki Ayrı İtiraz Hattını Karıştırmamak
Takibin kendisine, borcun varlığına veya miktarına yönelik itiraz, ödeme emrinin tebliğinden sonra icra dairesine yapılır. Buna karşılık haciz işleminin usulüne, kesinti oranına ya da haczedilemeyecek bir kalemin haczedilmiş olmasına yönelik itiraz şikâyet niteliğindedir ve icra mahkemesine yöneltilir. Borçlu, kesinti bordroya yansıdığında çoğu zaman icra dairesine başvurur ve bu sırada şikâyet süresi işlemeye devam eder.
Kesinti Oranı ve Haczedilemeyen Kalemler
- Maaşın kanunda belirlenen oranın üzerinde kesilmiş olması
- Nafaka alacakları bakımından farklı bir düzenin uygulanması
- Emekli aylığı ve benzeri ödemeler bakımından özel korumanın gözetilmemesi
- Birden fazla dosyadan aynı anda kesinti yapılarak sıra kuralının ihlali
- Asgari geçim koşullarını ortadan kaldıracak biçimde uygulama yapılması
İşverenin muhtıraya rağmen kesinti yapmaması ya da yanlış tutarda kesinti yapması da ayrı bir sorumluluk doğurur. Bu nedenle bordro örneği, kesinti tarihleri ve dosya numaraları itiraz dilekçesinin eki olarak sunulmalıdır.
Yetki: Takibin Yapıldığı İcra Dairesi
İcra takibi, kural olarak borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesinde yürütülür; ancak sözleşmeden doğan alacaklarda başka yerlerde de takip başlatılabilir. Yetkiye itiraz, süresi içinde ve diğer itirazlarla birlikte açıkça ileri sürülmelidir; sonradan gündeme getirilmesi kabul görmez. Şikâyet ise takibin bulunduğu yerdeki icra mahkemesine yapılır.
Taksitle Ödeme Anlaşması mı, Şikâyet mi?
- Toplam borç, işlemiş faiz ve masraf kalemleri ayrı ayrı hesaplanır.
- Kesinti oranının kanuna uygunluğu bordro üzerinden kontrol edilir.
- Aykırılık varsa şikâyet süresi kaçırılmadan icra mahkemesine başvurulur.
- Alacaklıyla taksit görüşmesi yapılacaksa tutanağa bağlanması sağlanır.
- Taksit anlaşmasına uyulmaması hâlinde doğacak sonuçlar önceden değerlendirilir.
Alacaklıyla yapılan taksit anlaşması hızlı bir rahatlama sağlar; ancak tutanağa bağlanmış bir taahhüde uyulmaması ayrı sonuçlar doğurabileceğinden, kabul edilecek taksit tutarı gerçekçi biçimde belirlenmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Alacağın türü, dosyanın aşaması ve ödeme kapasitesi izlenecek yolu değiştirebileceğinden, kesinti başlamadan ya da başladıktan hemen sonra hukuki destek alınması önerilir.