Maaş haczi, borçlunun günlük yaşamını doğrudan etkilediği için itirazların en yoğun olduğu icra işlemidir. Ancak bu aşamada yapılan başvuruların önemli bir kısmı, yanlış mercie veya yanlış hukuki nitelendirmeyle yapıldığı için sonuçsuz kalır.
Takibin Yetkisi Nasıl Denetlenir?
İlamsız icrada takip, kural olarak borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesinde başlatılır; sözleşmeden doğan para borçlarında ifa yeri icra dairesi de yetkili olabilir. Borçlu, yetkiye ilişkin karşı çıkışını ödeme emrine itiraz süresi içinde ileri sürmelidir. Yetki itirazının süresinde yapılmaması, uzak bir ildeki dosyada takibin kesinleşmesi sonucunu doğurur.
İtiraz mı, Şikâyet mi?
Bu ayrım, dosyanın seyrini belirleyen teknik ama kritik bir ayrımdır:
- İtiraz, borcun kendisine veya imzaya yöneliktir ve ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yapılır. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur.
- Şikâyet, icra memurunun işleminin hukuka aykırılığına yöneliktir ve icra mahkemesine yapılır. Haczedilemeyecek bir gelirin veya kanunda öngörülen orandan fazlasının haczi bu kapsamdadır.
Bu iki yolu birbirinin yerine kullanmak, süre dolduğunda telafisi güç sonuçlar doğurur.
Maaş Haczinin Sınırı
İcra ve İflas Kanunu, maaş ve ücretlerin ancak belirli bir kısmının haczedilebileceğini düzenler; kanun kesilecek payın dörtte birden az olamayacağını, borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli kısmın ise haczedilemeyeceğini öngörür. Nafaka alacakları bakımından ayrı bir rejim uygulanır. Emekli aylıkları ile bazı sosyal yardımlar bakımından haczedilmezlik kuralı ayrıca değerlendirilir; borçlunun bu konudaki muvafakati ile ilgili tartışmalar dosya bazında ele alınmalıdır.
İşverenin Sorumluluğu
- Haciz müzekkeresi tebliğ edilen işveren, kesintiyi yapıp icra dosyasına göndermekle yükümlüdür.
- Borçlunun işten ayrılması hâlinde durum icra dairesine bildirilmelidir.
- Birden fazla haciz varsa sıra cetveline göre hareket edilir; sonraki hacizler sıraya alınır.
- Kesinti yapılmaması, işveren bakımından sorumluluk doğurabilir.
Yapılandırma ile Yargılama Arasındaki Tercih
Borca esaslı bir itiraz nedeni yoksa, alacaklıyla yapılacak taksitlendirme protokolü maaş kesintisini durdurabilir ve toplam maliyeti azaltır. Buna karşılık takibe konu belge sahte veya borç ödenmiş ise, itiraz ve ardından açılacak menfi tespit davası doğru yoldur. Kararı verirken kesintinin aylık nakit akışına etkisi ile itirazın iptali davasında karşılaşılabilecek tazminat riski birlikte hesaplanmalıdır.
Bu bilgiler genel çerçeve sunar; takip dosyanızın türü ve tebligat tarihiniz haklarınızı doğrudan etkilediğinden, süreler işlemeye devam ederken hukuki destek almanız yerinde olur.