Yatırım vaadiyle para aktarılan hesapların sonradan bloke edilmesi, mağdur açısından iki yönlü bir sorun doğurur: bir yandan aktarılan tutarın izini sürmek, diğer yandan kendi hesabına yansıyan kısıtlamayı kaldırmak gerekir. Bu süreçte atılan adımların sırası, sonucu doğrudan etkiler. Usule aykırı ya da gecikmiş bir işlem, paranın izlenebilirliğini tümüyle ortadan kaldırabilir. Aşağıda 5411 ve 5549 sayılı kanunlar, sermaye piyasası ve kripto varlık düzenlemeleri ile TCK'nın 282. maddesi ekseninde bir plan sunulmaktadır.
İlk 48 Saat: Para Zincirinin Kaydını Çıkarın
Transferler genellikle birden fazla hesap ve platform üzerinden hızla dağıtılır. Bu nedenle en erken aşamada gönderilen her transferin tarihi, tutarı, alıcı hesabı, açıklaması ve varsa cüzdan adresi tek bir tabloya işlenmelidir. Kripto varlık transferlerinde işlem karması ve zincir üzerindeki hareketler ayrıca kaydedilmelidir. Bu tablo, hem bankaya yapılacak bildirimin hem de savcılığa sunulacak dilekçenin temelini oluşturur.
Bloke Kararının Kaynağını Doğru Teşhis Etmek
- Bankanın kendi risk politikası kapsamında uyguladığı geçici kısıtlama.
- Şüpheli işlem bildirimine bağlı olarak doğan idari nitelikli tedbir.
- Bir soruşturma kapsamında verilmiş adli el koyma veya tedbir kararı.
- İcra takibine dayalı haciz işlemi.
Bu dört durumun itiraz mercii ve usulü birbirinden farklıdır. Kaynağı belirlemeden yapılan başvuru, çoğu zaman yanlış kapıya yapılmış olur ve bu arada süre işlemeye devam eder.
Başvuru Sırası ve Takvim
- Bankadan, kısıtlamanın dayanağına ilişkin yazılı bilgi talep edilir.
- Adli bir karar varsa dosya numarası öğrenilir ve yetkili merciden karar örneği istenir.
- Kaldırma talebi, blokenin dayanağına uygun mercie ve süresi içinde sunulur.
- Aynı anda, dolandırıldığı iddia edilen tutar bakımından suç duyurusu ve iade talebi yürütülür.
- Her aşamada tebliğ ve öğrenme tarihleri ayrı ayrı kayda geçirilir.
Aklama Şüphesi Karşısında Savunmanın Kurgusu
Hesabı üzerinden geçen transferler nedeniyle şüpheli konumuna düşen kişilerin savunmasında belirleyici olan, paranın kaynağını ve akışını açıklayabilmektir. Kişinin platformla ilişkisinin niteliği, reklam yoluyla mı yoksa tanıdık yönlendirmesiyle mi yatırım yaptığı, kendisinin de zarar görüp görmediği somut belgelerle ortaya konmalıdır. Bu belgeler sonradan toplanmaya çalışıldığında platformlar kapanmış olabileceğinden, kayıtların erken aşamada indirilmesi önem taşır.
Sık Yapılan Usul Hataları
Platformun kendi destek hattıyla yapılan yazışmaya güvenip resmî başvuruyu geciktirmek, blokenin dayanağını öğrenmeden genel içerikli dilekçe vermek, birden çok mercie aynı metni göndererek talebi belirsizleştirmek ve tedbire itiraz süresini kaçırmak bu hataların başında gelir. Ayrıca iade talebinin tutar ve hesap bazında ölçülebilir yazılmaması, kısmi karar riskini artırır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. İşlem hacmi, transferlerin niteliği ve mevcut soruşturmanın kapsamı stratejiyi bütünüyle değiştirebileceğinden, adım atmadan önce mutlaka profesyonel hukuki değerlendirme alınmalıdır.