Kripto varlık veya yüksek getiri vaadiyle toplanan paralarda kaybın büyüklüğünden çok, paranın hangi hızla izlendiği belirleyicidir. Fonlar birkaç gün içinde birden çok hesap ve cüzdan arasında bölünerek dolaşıma sokulduğunda, geri dönüş ihtimali her geçen saat azalır. Bu nedenle 5411, 5549 ve SPK kripto düzenlemeleri ile TCK 282 ekseninde yürütülen dosyalarda planlama, delil toplamadan önce paranın hareketini durdurmaya odaklanmalıdır.
İlk Kırk Sekiz Saatin İşi: Akışı Dondurmak
Şikâyet dilekçesi yazılırken beklenen en yaygın hata, anlatının kronolojik hikâyeye ayrılıp para hareketinin sonda kalmasıdır. Oysa dilekçenin ilk bölümü, gönderilen her transferin tarihi, tutarı, alıcı hesabı veya cüzdan adresi ve kullanılan ödeme kanalını gösteren bir tablo olmalıdır. Bu tablo, savcılıktan hesaplara ilişkin tedbir talep edilmesini kolaylaştırır; tabloya dayanmayan genel talepler ise çoğu zaman inceleme sırasına takılır.
İzlenebilir Kayıtların Kaynağına Göre Ayrılması
- Banka ve ödeme kuruluşu dekontları ile hesap ekstreleri
- Platform üzerindeki işlem geçmişi, çekim talepleri ve reddedilen talepler
- Zincir üzerindeki transfer kayıtları ve cüzdan adresleri
- Yönlendirmeyi yapan kişiyle yazışmalar, tanıtım materyalleri ve grup mesajları
Bu dört kaynak birbirini doğrulamak üzere eşleştirilmelidir. Örneğin platform ekranındaki bakiye görüntüsü tek başına zayıf bir dayanaktır; aynı tutarın banka çıkışıyla ve zincir üzerindeki transferle örtüşmesi ise iddiayı somutlaştırır. Ekran görüntüleri alınırken tarih ve saat bilgisinin görünür olması, sonradan üretildiği yönündeki itirazları karşılamak bakımından önemlidir.
Ceza Şikâyeti ile Alacak Davasının Sıralanması
Bu dosyalarda iki yol paralel yürüyebilir. Ceza soruşturması, hesap hareketlerine ulaşmak ve tedbir kararı almak bakımından güçlü bir araçtır; buna karşılık zararın tahsili çoğu zaman ayrı bir hukuk davasını gerektirir. Sıralama yapılırken, ceza dosyasında toplanan kayıtların hukuk davasında delil olarak kullanılabileceği, buna karşılık hukuk davasında zamanaşımının kendi seyrini izlediği göz önünde tutulmalıdır. İki dosyanın birbirini beklemesi, çoğu zaman gereksiz zaman kaybı doğurur.
Uzlaşma Seçeneğinin Sınırı
Karşı taraftan gelen kısmi ödeme önerileri, dosyanın niteliği bilinmeden değerlendirilmemelidir. Ceza muhakemesinde uzlaştırma her suç bakımından mümkün değildir; basit nitelikteki fiillerde uzlaştırma yolu açıkken, nitelikli hallerde bu yol kapalıdır. Ayrıca yapılan ödemenin hangi alacağa mahsup edildiği yazılı olarak belirlenmezse, sonradan tüm zararın karşılandığı savunmasıyla karşılaşılabilir. Bu nedenle her tahsilat, kapsamı ve feragat içerip içermediği açıkça yazılmış bir metne bağlanmalıdır.
Yukarıdaki değerlendirme genel niteliktedir ve her dosyanın kendi para akışı farklı bir strateji gerektirir. Kayıpların büyüklüğü ve transferlerin yurt dışı bağlantısı söz konusuysa, adım atmadan önce dosyanın uzmanlık gerektiren yönleriyle birlikte incelenmesi tavsiye edilir.