Kira dönemi yenilenirken artış oranı, ev sahibi ile kiracı arasındaki en yaygın gerilim noktasıdır. Kira artışına ilişkin uyuşmazlıklarda TBK, sözleşme serbestisini sınırlayan koruyucu kurallar getirir; bu çerçevede yapılan ihtar ve açılan tespit davası tarafların hakkını belirler.
Artışın Yasal Sınırı
Konut kiralarında artış oranı serbestçe belirlenemez; TBK, yenilenen dönem kirasında uygulanabilecek artışı belli bir üst sınıra bağlar. Sözleşmede bu sınırı aşan bir oran yazılmış olsa dahi, sınırı aşan kısım kural olarak geçersiz sayılır. Bu nedenle sözleşmedeki artış maddesi tek başına belirleyici değildir.
İhtarın İşlevi
Ev sahibi artışı talep ederken ya da kiracı fahiş bir talebe itiraz ederken, iradenin yazılı ve tarihli bir ihtarla ortaya konması ispat açısından önemlidir. İhtar, hem tarafların niyetini belgeler hem de olası bir davada sürecin başlangıç anını gösterir.
Kira Tespit Davası
Taraflar artışta anlaşamazsa, ödenmesi gereken kiranın mahkemece belirlenmesi için kira tespit davası yolu açıktır. Bu davada:
- Emsal kira bedelleri ve taşınmazın özellikleri incelenir
- Sözleşmenin süresi ve önceki artışlar değerlendirilir
- Bilirkişi marifetiyle rayiç bedel tespit edilebilir
Kiracı ve Ev Sahibi İçin Dikkat Noktaları
- Ödemeleri banka üzerinden ve açıklamalı yapmak, sonradan ispatı kolaylaştırır.
- Artış talebini ve itirazı sözlü değil yazılı yürütmek gerekir.
- Tahliye tehdidi içeren baskılar karşısında yasal sınırların bilinmesi önemlidir.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir. Sözleşmenin tarihi, taşınmazın niteliği ve kira geçmişi sonucu etkileyebileceğinden, uyuşmazlık büyümeden bir avukatla değerlendirme yapmanız önerilir.