Elektronik ortamda uygulanan haciz, borçlunun çoğu zaman ancak hesabına erişemediğinde fark ettiği bir işlemdir. İcra ve İflas Kanunu kapsamındaki bu uygulamanın hızı, denetimini de aynı hızla yapmayı gerektirir. Yanlış ya da kapsamı aşan bir e-haciz uzun süre yerinde kaldığında, sonradan kaldırılsa dahi doğan zarar telafi edilemez hâle gelir.
Önce Takibin Kendisini Kontrol Edin
Hesaba konulan bloke bir sonuçtur; asıl sorgulanması gereken, arkasındaki takibin usule uygun olup olmadığıdır. Ödeme emrinin tebliğ edilip edilmediği, tebligatın doğru adrese yapılıp yapılmadığı ve itiraz süresinin gerçekten dolup dolmadığı ilk kontrol noktalarıdır. Usulsüz tebligat söz konusuysa, öğrenme tarihine göre yapılacak başvuru takibin akışını değiştirebilir. Bu nedenle dosyadan tebligat parçalarının örneği alınmalı ve üzerindeki şerhler okunmalıdır.
Haczin Kapsamına Yönelik Başvurular
- Maaş ve ücret hesaplarında kanunun öngördüğü haczedilebilir sınırın aşılıp aşılmadığının denetimi
- Emekli aylığı ve nafaka gibi özel korumaya tabi ödemelerin hesapta ayrıştırılması
- Aynı borç için birden fazla hesaba, borç tutarını aşacak biçimde bloke konulmuş olması
- Üçüncü kişiye ait ortak hesaplarda payın ayrılması talebi
- Ticari faaliyetin sürdürülmesi için zorunlu hesaplar yönünden ölçülülük itirazı
Şikâyet ile İtirazı Karıştırmamak
Uygulamadaki en yaygın hata, birbirinden farklı iki yolun aynı dilekçede birleştirilmesidir. Borcun kendisine, miktarına veya imzaya yönelik itiraz ile icra dairesinin işlemindeki usulsüzlüğe yönelik şikâyet ayrı usullere ve ayrı sürelere tabidir. Haczin kapsamına ilişkin talepler kural olarak icra mahkemesine yapılan şikâyet yoluyla ileri sürülür; süresinde yapılmayan şikâyet, haklı olsa dahi incelenmeyebilir. Dilekçede talebin hangi yola dayandığının açıkça yazılması, dosyanın doğru şekilde işlem görmesini sağlar.
Taksitlendirme mi, Yargı Yolu mu
Alacaklıyla yapılacak bir ödeme planı, blokenin kaldırılmasının en hızlı yolu olabilir. Ancak yapılan protokolün borcun kabulü sonucu doğurup doğurmadığı, faiz ve masrafların nasıl hesaplandığı ve plana uyulmaması hâlinde hangi hakların doğacağı imzadan önce netleştirilmelidir. Borcun varlığı gerçekten tartışmalıysa, hızlı çözüm arayışı esasa ilişkin savunmayı zayıflatabilir. Tercihi yaparken haczin işletme üzerindeki günlük etkisi ile itiraz olasılığınız birlikte değerlendirilmelidir.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir; takibin türü, tebligat geçmişi ve hesabın niteliği izlenecek yolu değiştirdiğinden, dosya örneğini inceleyen bir hukukçudan destek alınması önerilir.