İcra takibinde borçlunun karşılaştığı en ani müdahale, hesaplara uygulanan elektronik hacizdir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde bu işlemlere karşı öngörülen yollar dar sürelidir ve süre kaçırıldığında işlem kesinleşir. Aşağıdaki kontrol listesi, haciz öğrenildiği anda başlatılması gereken denetimi sıralar.
Önce Takibin Kendisini Denetlemek
Hacze itiraz etmeden önce takibin dayanağı incelenmelidir. Ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği, tebligatın hangi adrese ve kime yapıldığı, takibin ilamlı mı ilamsız mı olduğu bu aşamada belirlenir. Usulsüz tebligat iddiası, öğrenme tarihine göre ayrı bir başvuru konusudur ve bu iddia kabul edilirse itiraz süresi yeniden hesaplanır. Takip kesinleşmemişse yapılan haciz işlemi de dayanaksız kalır; bu nedenle denetim daima takip dosyasının ilk sayfasından başlar.
Haczin Kapsamına İlişkin Kontroller
- Hesaba yatan tutarın niteliği: maaş, emekli aylığı veya sosyal yardım nitelikli ödemeler farklı rejime tabidir
- Maaş haczinde kanunda öngörülen orana uyulup uyulmadığı
- Haczedilmezlik kapsamındaki ev eşyası ve mesleğin sürdürülmesi için zorunlu araçlar
- Üçüncü kişiye ait mal veya alacağın hacze konu edilip edilmediği
- Aynı borç için birden fazla dosyadan mükerrer haciz uygulanıp uygulanmadığı
Başvuru Yollarının Ayrımı
- Borca veya imzaya itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren işleyen süre içinde icra dairesine yapılır.
- İşlemin kanuna aykırılığına dayanan şikâyet, öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde icra hukuk mahkemesine yöneltilir.
- Haczedilmezlik iddiası, haczin öğrenildiği tarihten itibaren aynı süreye tabidir.
- Üçüncü kişinin mülkiyet iddiası, istihkak prosedürü içinde ve kendi süresinde ileri sürülür.
- Kamu düzenine aykırılık oluşturan hâllerde süresiz şikâyet imkânının bulunduğu ayrıca değerlendirilir.
Elektronik Hacizde Pratik Riskler
E-haciz bildirimi bankaya ulaştığı anda bloke uygulanır; borçlu çoğu zaman durumu ancak kart işlemi reddedildiğinde öğrenir. Bu nedenle öğrenme tarihinin ispatı için bankadan alınacak bloke tarihi ve dekont önemlidir. Bloke kaldırılsa bile dosyadaki haciz şerhi devam edebileceğinden, işlemin dosya üzerinden kaldırıldığı ayrıca teyit edilmelidir. Ödeme yapılarak dosya kapatıldığında ise haciz şerhlerinin fekki için ayrı talep gerektiği unutulmamalıdır.
Kapanış
İcra dosyalarında süreler gün hesabıyla işler ve hafta sonu ile resmî tatiller de dikkatle hesaplanmalıdır. Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; takibin türü, tebligat kayıtları ve hesabınızdaki ödemenin niteliği izlenecek yolu değiştirebileceğinden, dosya incelenerek hukuki destek alınması önerilir.