Ödeme emri eline ulaşan borçlunun elindeki en değerli şey zamandır. İİK ve HMK çerçevesinde işleyen ilamsız takipte, itirazın süresinde ve doğru içerikle yapılması takibi durdurur; süresi kaçırıldığında ise tartışma alanı ciddi biçimde daralır ve borçlu kendini çok daha zor bir ispat pozisyonunda bulur.
İtiraz mı, Şikâyet mi? Ayrım Neden Önemli?
Borcun varlığına, miktarına, faize veya yetkiye yönelik karşı çıkışlar itiraz olarak icra dairesine yapılır ve takibi durdurur. Buna karşılık icra müdürlüğünün işleminin kanuna aykırı olduğu iddiası şikâyet konusudur ve icra mahkemesine yöneltilir. Bu iki yol birbirinin yerine kullanıldığında hem süre kaybedilir hem de takip kesinleşebilir.
İtiraz Dilekçesinde Atlanmaması Gerekenler
- İlamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür
- Borca itirazla birlikte imzaya itiraz ayrıca ve açıkça belirtilmelidir; aksi hâlde imza kabul edilmiş sayılır
- Yetkiye itiraz, esasa ilişkin itirazla birlikte ve aynı süre içinde ileri sürülmelidir
- İtirazın sebebi gösterilmese de takip durur; ancak sonraki aşamada sebeple bağlılık sorunu doğabilir
- Faiz oranına ve işlemiş faize yönelik itiraz miktar belirtilerek yapılmalıdır
Alacaklının Yolu, Borçlunun Savunması
İtiraz üzerine takip duran alacaklının önünde iki seçenek vardır: elindeki belgeye dayanarak icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemek ya da genel mahkemede itirazın iptali davası açmak. İcra mahkemesi dar yetkili bir incelemeyle, yalnızca kanunda sayılan nitelikteki belgeler üzerinden karar verir; tanık dinlenmez. Genel mahkemede ise uyuşmazlık her yönüyle incelenir. Borçlu savunmasını bu ayrımı gözeterek kurmalı, elindeki ödeme belgelerini hangi aşamada sunacağını planlamalıdır.
Delil Eksikliğinin Bedeli
- Ödemelerin açıklamasız yapılması, hangi borca mahsuben ödendiğinin gösterilememesi
- Kısmi ödeme dekontlarının saklanmaması ve banka kayıtlarının geç talep edilmesi
- Senedin bedelsiz kaldığı iddiasının yazılı delille desteklenmemesi
- Zamanaşımı definin ileri sürülmemesi veya yanlış aşamada dile getirilmesi
- Haczedilemeyecek mal ve alacaklara ilişkin talebin süresinde yapılmaması
Kısa Değerlendirme
Buradaki anlatım genel usul bilgisini aktarır; takibin dayanağı, borcun kaynağı ve tarafların sıfatı stratejiyi değiştirir. Ödeme emri elinize ulaştığında süre işlemeye başladığından, gecikmeden hukuki destek almanız önerilir.