Hesabına elektronik ortamda haciz konulan borçlunun elinde birden fazla hukuki araç vardır; ancak bunların hepsi aynı sonuca hizmet etmez. Borca itiraz ile işlemin usulsüzlüğüne dayalı şikâyet birbirinden farklı yollardır ve karıştırıldığında dosya süre yönünden kapanabilir. İİK ve HMK çerçevesinde bu rehber, e-haciz ve itiraz ekseninde mercii analizini ele alır.
İtiraz mı, Şikâyet mi?
Ödeme emrine karşı borcun bulunmadığı, imzanın kendisine ait olmadığı ya da yetkiye dair bir sav ileri sürülüyorsa bu bir itirazdır ve kural olarak icra dairesine yapılır. Buna karşılık haczin kanuna aykırı biçimde uygulandığı, haczedilemeyecek bir gelir üzerine konulduğu ya da usulüne uygun tebligat yapılmadığı ileri sürülüyorsa bu bir şikâyettir ve icra hukuk mahkemesine yapılır. İki yolun süresi ve muhatabı farklıdır; dilekçenin başlığı yanlış yazıldığında mahkeme tarafından nitelendirme yapılsa dahi süre kaybı riski doğar.
Haczedilemezlik İddiaları
- Maaş ve ücret üzerine konulan hacizde kanunun öngördüğü orana uyulmaması.
- Emekli aylığına, borçlunun muvafakati bulunmaksızın haciz uygulanması.
- Nafaka alacaklarının hesapta bulunması.
- Sosyal yardım ve destek ödemelerinin hesaba yatmış olması.
- Aynı alacak için birden çok hesapta borcu aşan tutarda bloke uygulanması.
Bu iddiaların ileri sürülmesi için hesaba giren tutarın kaynağını gösteren banka açıklamalarının ve ilgili kurum yazılarının dilekçeye eklenmesi gerekir. Hesabın karma kullanıldığı, yani hem maaş hem başka gelirlerin yattığı durumlarda ayrıştırma yapılmadan sonuç almak güçtür.
Tebligat: Sürecin En Kırılgan Halkası
Borçlunun ödeme emrinden haberdar olmadan haciz aşamasıyla karşılaşması, çoğu zaman tebligatın eski adrese yapılmasından kaynaklanır. Bu durumda tebligatın usulsüzlüğünün ileri sürülmesi ve öğrenme tarihinin gösterilmesi gerekir. Öğrenme tarihi olarak hangi anın kabul edileceği, itiraz süresinin başlangıcını doğrudan belirlediğinden, bankadan gelen bildirimin veya sorgulama ekranının tarihi kayıt altına alınmalıdır.
Yetki İtirazının Kendine Özgü Sonucu
İcra takibinde yetki itirazı, süresi içinde ve diğer itirazlarla birlikte açıkça ileri sürülmelidir. Sadece yetkiye itiraz edilip borca itiraz edilmediğinde, yetki tartışması çözüldükten sonra takibin borç yönünden kesinleşmiş olması gibi bir sonuç doğabilir. Bu nedenle itiraz dilekçesinde hangi hususlara itiraz edildiği tek tek sayılmalıdır.
Haciz Kalktıktan Sonra
- Kaldırma kararının bankaya bildirildiği teyit edilir; uygulamada gecikme sık yaşanır.
- Fazla tahsil edilen tutar varsa iadesi talep edilir.
- Takibin devamı hâlinde yeni haciz ihtimaline karşı taksitlendirme veya teminat seçeneği değerlendirilir.
- Kötüniyetli takip söz konusuysa tazminat talebi ayrıca gündeme getirilebilir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Takibin türü, tebligat tarihleri ve hesaba giren tutarın niteliği sonucu değiştirdiğinden, icra dosyanız için bir hukukçuyla çalışmanız önerilir.