Kripto varlık vaadiyle yapılan yönlendirmelerde para çoğu zaman doğrudan bir kripto adrese değil, önce banka havalesi veya kart işlemiyle aracı hesaplara gider. Bu yapı, mağdur için iki ayrı muhatap doğurur: parayı alan kişi ve işlemi gerçekleştiren finans kuruluşu. Aşağıda 5411, 5549, SPK kripto düzenlemeleri ve TCK çerçevesinde itirazın hangi sırayla ve hangi merciye yöneltileceği ile usule aykırı işlem riskleri ele alınmaktadır.
İlk 48 Saatin Usul Değeri
Transferin izlenebilirliği zamanla hızla azalır. Bu nedenle önce bankaya yazılı itiraz ve iade talebi iletilmeli, aynı gün savcılığa şikâyette bulunularak hesap üzerine tedbir konulması talep edilmelidir. Sözlü çağrı merkezi kaydı tek başına yeterli bir belge değildir; talebin yazılı kanaldan ve kayıt numarası alınarak yapılması gerekir.
Banka Sorumluluğu Tartışması Nerede Görülür
Bankanın işlem güvenliği ve müşterisini tanıma yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmediği iddiası bir hukuk uyuşmazlığıdır. Mağdur bireysel müşteri ise ve işlem kişisel amaçlıysa, uyuşmazlık parasal sınıra göre önce tüketici hakem heyetine, sınırın üzerindeyse tüketici mahkemesine taşınır. Ticari hesaptan yapılan işlemlerde dosya ticari dava olarak nitelendirilir ve dava şartı arabuluculuk aşaması atlanamaz. Bu nitelendirme hatası, uygulamada en çok karşılaşılan usul kaybıdır.
Ceza Dosyası ile Hukuk Dosyasının İlişkisi
- Ceza soruşturmasında elde edilen hesap hareketleri, hukuk dosyasında delil olarak talep edilebilir
- Şikâyet dilekçesinde platform, aracı hesap sahibi ve yönlendirmeyi yapan kişi ayrı ayrı gösterilmelidir
- Malvarlığı değerlerinin aklanması iddiası gündeme geldiğinde dosya kapsamı genişler; bu, iade ihtimalini de etkiler
- Ceza dosyasının sonucu beklenirken hukuk davasında zamanaşımının işlemeye devam ettiği gözden kaçırılmamalıdır
Delil Dosyası Nasıl Kurulur
- Havale ve EFT dekontları, alıcı ad-soyad ve IBAN bilgisi görünecek şekilde tek dosyada toplanır.
- Yönlendirmenin yapıldığı mesajlaşma kayıtları kesintisiz ve tarihli biçimde alınır.
- Platformun tanıtım sayfaları, vaat edilen getiri iddiaları ile birlikte kayıt altına alınır.
- Yetkili olmadığı halde faaliyet yürüten yapılarda, kuruluşun izin durumu resmi listelerden kontrol edilir.
- Cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri ayrı bir tabloda listelenir.
Yanlış Adımların Bedeli
Paranın peşine düşerken kendi hesabından karşı tarafa yeniden ödeme yapmak, kayıp riskini büyütmenin yanında iddianın tutarlılığını da zayıflatır. Aynı şekilde iade vaadiyle imzalanan protokoller, farkında olmadan feragat anlamı taşıyabilir; imza öncesi metnin incelenmesi gerekir.
Bu içerik yalnızca genel bir yol haritası sunar. İşlem zinciri, hesabın niteliği ve bildirim zamanı sonucu belirleyeceğinden, dosyanın kendi verileriyle bir hukukçu tarafından ele alınması gerekir.