Hesabına bloke konulan kişinin karşılaştığı ilk güçlük, kısıtlamanın kaynağını görememesidir. 5549 ve 5411 sayılı Kanunlar, SPK kripto düzenlemeleri ve TCK 282 ekseninde işleyen bu alanda, blokenin hangi karara dayandığı belirlenmeden yapılan her başvuru yanlış mercie gitme riski taşır.
Kısıtlamanın Kaynağını Ayırmak
Bir hesap hareketi durdurulmuş olabilir; bunun arkasında bankanın kendi iç kontrol tedbiri, idari nitelikte bir işlem veya bir ceza soruşturması kapsamında verilmiş elkoyma kararı bulunabilir. Üçünün itiraz yolu birbirinden farklıdır. Bu nedenle dosyanın ilk adımı, banka veya platform nezdinde kısıtlamanın dayanağının yazılı olarak sorulmasıdır.
Merci Analizi
- Soruşturma kapsamında verilen elkoyma ve malvarlığına ilişkin tedbir kararlarına itiraz ceza yargısında, kararı veren hakimliğin bağlı olduğu itiraz merciine yapılır.
- Yükümlülük ihlaline dayalı idari para cezaları yönünden uyuşmazlık idari nitelik taşır ve buna göre dava yolu belirlenir.
- Aklama isnadı yöneltilmişse asıl mücadele alanı soruşturma dosyasıdır; savunma, öncül suç iddiasının ispatı üzerinden kurulur.
- Kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki kısıtlamalarda, platformun sözleşmesel dayanağı ile resmî karar ayrı ayrı sorgulanmalıdır.
Delil Paketleme Mantığı
Bu dosyalarda savunmanın omurgası, paranın kaynağının izlenebilir biçimde gösterilmesidir. Dağınık ekstre yığını yerine, her giriş için kaynak belgesinin eşleştirildiği bir zincir kurulmalıdır: gelirin doğduğu işlem, o işlemin sözleşmesi veya faturası, vergisel kaydı ve banka yansıması aynı sırayla dizilir. Kripto tarafında cüzdan adresleri, transfer kayıtları ve platform işlem geçmişi tarih sırasına göre eklenir.
Usule Aykırı İşlem Nerede Doğuyor
Sık görülen hata, dayanağı öğrenilmeden bankaya dilekçe verilip zaman kaybedilmesidir. İkinci hata, itiraz dilekçesinin kararın kendisini değil sonuçlarını tartışmasıdır; oysa itiraz, tedbirin yasal koşullarının oluşmadığını göstermelidir. Üçüncüsü, savunma için hazırlanan belgelerin soruşturma dosyasına usulüne uygun biçimde sunulmayıp yalnızca kuruma iletilmesidir.
Sıralama Önerisi
- Kısıtlamanın dayanağı ve tarihi yazılı olarak tespit edilir.
- Karar örneği temin edilerek itiraz merci ve süresi belirlenir.
- Kaynak zinciri belgeleri tek bir dizinde numaralandırılır.
- Zorunlu ihtiyaçlara ilişkin talepler ayrı bir dilekçeyle gündeme getirilir.
Yukarıdaki çerçeve genel niteliktedir. Her dosyanın isnadı, tedbirin kapsamı ve muhatap kurum farklı olduğundan, işlem öğrenilir öğrenilmez hukuki destek alınması sürecin seyrini değiştirebilir.