Kripto ve çevrim içi yatırım platformları üzerinden yaşanan kayıplarda zamanla yarışılan iki şey vardır: para akışının izi ve delillerin bozulmadan kayıt altına alınması. 5411, 5549 sayılı kanunlar, sermaye piyasası mevzuatındaki kripto varlık düzenlemeleri ve TCK 282 ekseninde bu rehber, şikâyetin nereye yapılacağını ve dosyanın nasıl paketleneceğini ele alıyor.
Şikâyet Nereye Yapılır?
Şikâyet, cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Yer bakımından yetki suçun işlendiği yere göre belirlenir; çevrim içi işlemlerde mağdurun bulunduğu yer, para transferinin gerçekleştiği banka şubesinin bulunduğu yer ve şüphelinin bulunduğu yer gündeme gelebilir. Bu çokluk pratikte mağdurun bulunduğu yerden şikâyet yapılmasını mümkün kılar; dosya gerektiğinde yetkili savcılığa gönderilir. Önemli olan, ilk şikâyette olay akışının ve transfer kayıtlarının eksiksiz sunulmasıdır.
Ağır Ceza Mahkemesini Devreye Sokan Nitelikli Hâller
Dolandırıcılığın bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi gibi nitelikli hâller, görevli mahkemeyi değiştirir ve dosya ağır ceza mahkemesinin görev alanına girebilir. Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin aklanması yönünden TCK 282 kapsamında ayrı bir değerlendirme yapılması hâlinde de görev bakımından aynı sonuç doğar. Şikâyet dilekçesinin nitelendirmeyi doğru kurması, soruşturmanın kapsamını baştan genişletir.
Delil Paketinin Omurgası
- Platforma ait alan adı, uygulama sürümü ve tanıtım materyallerinin kayıtları
- Yatırım yönlendirmesinin yapıldığı mesajlaşma kanallarındaki tüm yazışmalar
- Banka dekontları, kart ekstreleri ve kripto transferlerinin cüzdan adresleriyle birlikte listesi
- Platform hesabındaki bakiye ve işlem geçmişi ekran kayıtları
- Para çekme talebinin reddedildiği veya ek ödeme istendiği yazışmalar
Para İzini Sürmek
Transferlerin gittiği hesapların tespiti ve bu hesaplar üzerinde koruma tedbiri uygulanması, tahsilat ihtimalini doğrudan etkiler. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde yalnızca cezai talep değil, malvarlığına yönelik tedbir talebi de açıkça yer almalıdır. Şüpheli işlem bildirimi mekanizmasının işletildiği alanlarda, ilgili kurum kayıtlarının soruşturma dosyasına celbi talep edilebilir.
Hukuk Davasıyla Eş Zamanlı Yürütme
Ceza soruşturması, uğranılan zararın tazmini için açılacak hukuk davasının yerini tutmaz. İki süreç paralel yürütülebilir; ancak hukuk dosyasında zamanaşımı ayrı işler. Bu nedenle ceza dosyasının sonucunu beklerken tazminat yönünden süre kaybı yaşanmaması için takvim ayrı tutulmalıdır.
Bu yazı genel bir çerçeve sunar; platformun yapısı, ödeme yöntemi ve kayıtların durumu izlenecek yolu değiştirir. Kayıplarınıza ilişkin belgeleri gecikmeden derleyip hukuki destek almanız önemlidir.