Kripto ve çevrim içi yatırım platformları üzerinden yaşanan mağduriyetlerde iki ayrı sorun aynı anda ortaya çıkar: kaybedilen paranın izinin sürülmesi ve çoğu zaman mağdurun kendi hesabına konulan blokenin kaldırılması. 5411, 5549, sermaye piyasası düzenlemeleri ve TCK'nın aklama suçuna ilişkin hükmü birlikte işlediğinde, süreç hem ceza hem idari boyut kazanır. Bu rehber, blokeyle karşılaşan kişinin usul hatası yapmadan ilerlemesi için hazırlanmıştır.
Blokenin Kaynağını Belirleyin
Hesap üzerindeki kısıtlamanın kaynağı her zaman aynı değildir. Kısıtlama bir soruşturma kapsamında verilen elkoyma kararından, bankanın kendi risk politikası çerçevesindeki tedbirinden ya da bir icra dosyasındaki hacizden kaynaklanabilir. Her birinin kaldırılma yolu farklıdır ve yanlış mercie yapılan başvuru yalnızca zaman kaybettirir. İlk adım, bankadan kısıtlamanın dayanağını ve varsa dosya numarasını yazılı olarak talep etmektir.
Soruşturma Kaynaklı Kısıtlamada İzlenecek Yol
- İlgili Cumhuriyet başsavcılığından dosya bilgisi ve kısıtlama kararının kapsamı öğrenilir.
- Paranın meşru kaynağını gösteren belgeler kronolojik olarak hazırlanır.
- Hesaba giren tutarların hangi işlemden geldiği, dekont ve sözleşmelerle eşleştirilir.
- Kısıtlamanın kaldırılması veya kapsamının daraltılması yönünde gerekçeli talep sunulur.
- Talep reddedilirse, karara karşı öngörülen kanun yoluna süresinde başvurulur.
Kaynak İspatı: Dosyanın Belkemiği
Aklama şüphesine dayanan kısıtlamalarda tartışma büyük ölçüde paranın nereden geldiği sorusuna indirgenir. Bu nedenle maaş bordroları, tapu ve araç satış sözleşmeleri, şirket kar payı kararları, kredi kullanım belgeleri ve önceki yıllara ait hesap ekstreleri tek bir dosyada birleştirilmelidir. Belgeler arasında tarih boşluğu bırakılması, açıklanamayan bir dönem izlenimi doğurur. Kripto işlemlerinde ise platform hesap dökümü, cüzdan adresleri ve transfer kayıtları aynı düzende sunulmalıdır.
Mağdur Sıfatıyla Yürütülecek Paralel Süreç
- Ödeme yapılan hesapların tespiti ve şikayet dilekçesinde açıkça gösterilmesi
- Platformla yapılan tüm yazışmaların ve tanıtım materyallerinin saklanması
- Yetkisiz faaliyet yürütüldüğü değerlendiriliyorsa ilgili düzenleyici kuruma bildirim yapılması
- Ödemenin banka kanalıyla yapılmış olması halinde ilgili banka nezdinde işlem bilgisinin talep edilmesi
- Zararın tutarının, kur ve tarih bilgisiyle birlikte hesaplanması
En Sık Yapılan Hata: Sessiz Beklemek
Kısıtlamanın kendiliğinden kalkacağı beklentisiyle geçirilen süre, dosyaya belge sunmak için en elverişli dönemin kaybedilmesi anlamına gelir. Soruşturma ilerledikçe belge sunma imkanı daralmaz, ancak erken sunulan açıklayıcı belgeler değerlendirmenin yönünü baştan etkiler. Aynı şekilde, platformun talebiyle ek ödeme yapmak da mağduriyeti büyüten yaygın bir davranıştır.
Bu içerik bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kısıtlamanın dayanağı ve işlem geçmişi dosyadan dosyaya değiştiğinden, adım atmadan önce durumunuzu bir hukukçuyla değerlendirmenizde yarar vardır.