İlamsız takip, alacaklının elinde mahkeme kararı olmaksızın başlatabildiği bir yoldur ve bu nedenle borçlunun savunması tamamen ödeme emrine yapılacak itiraza dayanır. İİK ve HMK çerçevesinde bu itirazın süresi kısadır; kaçırıldığında takip kesinleşir ve tartışma esastan usule kayar.
Ödeme Emri Tebliğ Edildikten Sonraki Yedi Gün
Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edebilir. Bu süre çalışılmayan günleri de kapsayacak şekilde işler ve son gün tatile denk gelmedikçe uzamaz. Süre içinde yapılmayan itiraz sonucunda takip kesinleşir; artık borcun bulunmadığı iddiası ancak menfi tespit ya da istirdat davası gibi ayrı ve daha zahmetli yollarla ileri sürülebilir.
İtirazın Kapsamını Doğru Kurmak
İtiraz tek bir cümle değil, bir kapsam tercihidir. Uygulamada en sık yapılan hata, borcun tamamına itiraz edilmesi gerekirken yalnızca bir kaleme itiraz edilmesi ya da tam tersine gerekçesiz genel itiraz yazılmasıdır. Ayrı ayrı değerlendirilmesi gereken başlıklar:
- Borcun kendisine itiraz ve kısmi itirazda kabul edilen tutarın açıkça gösterilmesi
- Faiz oranına ve faiz başlangıç tarihine yönelik itiraz
- İcra dairesinin yetkisine itiraz ve yetkili yerin gösterilmesi
- Kambiyo takiplerinde imzaya itirazın ayrıca ve açıkça yapılması
- Zamanaşımı def-inin süresinde ileri sürülmesi
Tebligat Usulsüzse Süre Nasıl Hesaplanır
Ödeme emri usulüne aykırı tebliğ edilmişse, süre gerçek öğrenme tarihinden itibaren işlemeye başlar. Bu durumda yapılması gereken, doğrudan itiraz etmek yerine usulsüz tebligat şikâyetiyle öğrenme tarihinin tespitini istemek ve buna bağlı olarak itiraz hakkını kullanmaktır. Tebliğ evrakındaki adres, tebliğ alan kişinin sıfatı ve muhtar teslimine ilişkin açıklamalar bu incelemenin merkezindedir.
İtirazdan Sonra Ne Olur
- İtiraz üzerine takip kendiliğinden durur ve haciz işlemi yapılamaz.
- Alacaklı, elindeki belgeye göre icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir.
- Bu yol için kanunda öngörülen altı aylık süre gözetilir.
- Belge yoksa genel mahkemede itirazın iptali davası açılır ve bunun için bir yıllık süre işler.
- Borçlu, kötü niyetli takip iddiasında tazminat yönünden karşı talebini hazırlar.
Borçlu Tarafında Dosya Düzeni
İtiraz sonrası açılacak davada belirleyici olan, itiraz anında verilen beyanla sonraki savunmanın tutarlılığıdır. Ödeme belgeleri, banka dekontları, mutabakat yazışmaları ve varsa ibraname itiraz tarihiyle birlikte tek dosyada toplanmalıdır.
Aktarılan bilgiler genel çerçeveyi tanıtmaktadır. Takip türüne göre süre ve merci değişebileceğinden, elinize ulaşan ödeme emrini gecikmeden bir hukukçuya inceletmeniz uygun olur.