İcra dosyalarında en pahalı hata, itiraz hakkının hiç kullanılmaması değil, yanlış süreyle ve yanlış mercie kullanılmasıdır. Bu rehber, haciz aşamasına giden süreçte yedi günlük itiraz süresini merkeze alır ve usule aykırı işlem nedeniyle takibin kesinleşmesini önleyecek kontrol noktalarını sıralar.
Yedi Gün Her Takipte Aynı Anlama Gelmez
Genel haciz yolu ile yapılan ilamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür ve itiraz icra dairesine yapılır; bu itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Kambiyo senetlerine özgü takipte ise durum farklıdır: itiraz icra mahkemesine yapılır, süresi daha kısadır ve kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz. Aynı dosyada yedi gün varsayımıyla hareket etmek, kambiyo takibinde süresi geçmiş bir itiraz doğurur. İlk yapılması gereken, elinizdeki ödeme emrinin hangi takip türüne ait olduğunu üst kısmındaki örnek numarası ve dayanak belgeden tespit etmektir.
İtiraz mı Şikâyet mi
Borcun varlığına, miktarına veya imzaya yönelen beyan itirazdır. Buna karşılık icra dairesinin işleminin kanuna aykırı olması, örneğin haczedilemeyecek bir malın haczedilmesi ya da usulüne uygun olmayan bir tebligat, şikâyet konusudur ve icra mahkemesine götürülür. İkisini karıştırmak, süresinde yapılmış ama yanlış nitelendirilmiş bir başvuru yüzünden takibin kesinleşmesine yol açar.
Haciz Aşamasına Özgü Kontrol Noktaları
- Ödeme emrinin tebliğ tarihi tebligat parçasından doğrulandı mı
- Tebligat usulsüz ise öğrenme tarihi beyan edilerek şikâyet yolu değerlendirildi mi
- Haczedilen mal üzerinde üçüncü kişinin hakkı varsa istihkak iddiası süresinde bildirildi mi
- Maaş haczinde kanunen haczedilemeyen kısım gözetildi mi
- Emekli aylığı, ev eşyası gibi haczi sınırlı kalemler için itiraz hazırlandı mı
İtirazdan Sonrasını Baştan Planlamak
Borçlunun itirazıyla duran takipte alacaklının önünde iki yol vardır: icra mahkemesinde itirazın kaldırılması ya da genel mahkemede itirazın iptali davası. Bu yolların delil rejimi ve süreleri farklıdır; itirazın kaldırılması yalnızca belirli nitelikteki belgelere dayanılarak istenebilir. Borçlu tarafında ise itirazın ardından menfi tespit davası ve buna bağlı olarak takibin durdurulması talebi gündeme gelebilir. Hangi yolun seçileceği, elde bulunan belgenin niteliğine göre daha ilk günden belirlenmelidir.
Kısa Not
İcra sürelerinde gecikmenin telafisi çoğu zaman mümkün değildir; bu nedenle ödeme emri eline ulaşan kişinin ilk yapması gereken tebliğ tarihini not edip takip türünü belirlemektir. Yukarıdakiler genel bilgilendirmedir; dosyanızdaki belge türü ve tebligat geçmişi sonucu değiştirebileceğinden, itiraz dilekçesi verilmeden önce profesyonel değerlendirme almanız uygun olur.