Aklama iddiasıyla başlayan soruşturmalar, kişiye çoğu zaman hesabına konulan bir tedbirle ya da ifadeye davetle duyurulur. 5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankacılık yükümlülükleri, 5549 sayılı Kanun ile getirilen bildirim rejimi, kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin SPK düzenlemeleri ve TCK'nın 282. maddesindeki suç tanımı bu dosyalarda iç içe geçer. Bu yazı, soruşturmanın erken aşamasında yapılan usul hatalarını azaltmaya odaklanıyor.
Soruşturma Nasıl Başlıyor
Bu tür dosyalar genellikle kişinin kendi eylemiyle değil, işlem zincirinin bir yerindeki şüpheli hareketle başlar. Yükümlü kuruluşların bildirimi, bir başka soruşturmadan gelen bağlantı ya da hesaba gelen bir havalenin kaynağı tetikleyici olabilir. Bu nedenle savunmanın ilk sorusu suçlamanın ne olduğu değil, hangi işlemin dosyayı başlattığıdır. Bu tespit yapılmadan verilen genel nitelikli beyanlar, sonraki aşamalarda düzeltilmesi güç bir çerçeve yaratır.
İşlem Geçmişini Anlatılabilir Hale Getirmek
Aklama iddiasının karşısına konulabilecek en güçlü unsur, paranın izlenebilir ve açıklanabilir bir kaynağa dayandığının gösterilmesidir. Bunun için hazırlanacak dosya şu başlıkları içermelidir:
- Gelirin kaynağını gösteren belgeler: ücret bordrosu, ticari faaliyet kayıtları, satış sözleşmeleri
- Hesaplar arası transferlerin tarih sırasına dizilmiş dökümü
- Kripto varlık işlemlerinde platform kayıtları, cüzdan adresleri ve transfer geçmişi
- Karşı tarafla olan ticari ilişkinin yazışma ve fatura dayanakları
- Yüksek tutarlı işlemlerin ekonomik gerekçesini açıklayan not
Savunmanın Erken Aşamada Kurulması
Bu dosyalarda öncül suçun varlığı tartışmasının, kişinin kendi eyleminin niteliğinden ayrı ele alınması gerekir. Bir hesabın kullandırılması, bir transferin aracılık edilmesi veya bir platform üzerinden dönüşüm yapılması durumlarında, kişinin işlemin niteliğini bilip bilmediği ayrı bir inceleme konusudur. İfade öncesinde bu ayrımın yazılı olarak kurulması, sorulara dağınık cevap verilmesini önler. Hesaplar üzerindeki tedbir kararlarına karşı öngörülen itiraz yolunun ve süresinin de aynı anda takip edilmesi gerekir.
İfade Öncesi Kontrol Listesi
- Dosyada kısıtlama kararı olup olmadığı ve hangi belgelere erişilebildiği kontrol edildi mi
- Şüphelinin hangi sıfatla çağrıldığı netleştirildi mi
- Kaynak belgeleri kronolojik bir tabloya dönüştürüldü mü
- Tedbir kararlarına karşı itiraz takvimi kuruldu mu
- Üçüncü kişilerle ilişkiler bakımından çelişki doğurabilecek beyanlar önceden gözden geçirildi mi
Uyarı Niteliğinde Not
Aklama soruşturmalarında erken aşamada verilen bir beyan, sonraki tüm aşamaların çerçevesini belirler. Bu nedenle hazırlık yapılmadan ifade verilmesi, dosyanın en yüksek riskli anıdır. İşlem yapınız ve hesap hareketleriniz kendine özgü olduğundan, süreci bireysel belgeleriniz üzerinden bir hukukçuyla birlikte yürütmeniz gerekir.