Kripto varlık üzerinden yürütülen dolandırıcılıklarda dosyanın kaderini belirleyen soru genellikle "kim dolandırdı" değil, paranın hangi durakları geçtiğidir. Zincir üzerindeki hareket kalıcıdır; kaybolan şey çoğu zaman zincire giriş ve çıkış noktalarındaki kayıtlardır. Bu rehber, izleme hattını bozan usul hatalarına odaklanır.
İki Ayrı Kayıt Dünyası
Bir tarafta banka havalesi, EFT ve ödeme kuruluşu kayıtları vardır; 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar çerçevesindeki kimlik tespiti ve kayıt yükümlülükleri bu tarafı besler. Diğer tarafta ise cüzdan adresleri ve işlem karmaları bulunur. Mağdurun elindeki en değerli bağ, kendi banka hesabından çıkan paranın hangi platforma, hangi referansla gittiğini gösteren kayıttır; çünkü zincir üzerindeki adresi gerçek kişiyle ilişkilendiren köprü çoğunlukla burasıdır. Suç gelirlerinin aklanması boyutu ise TCK 282 kapsamında ayrıca değerlendirilir; SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri de yerleşik platformlar bakımından belirleyici olur.
İzleme Zincirini Kıran Hatalar
- Cüzdan adresinin ekran görüntüsünden okunarak elle aktarılması ve tek karakter hatası yapılması
- Ödeme yapılan platformun adının tam ticari unvanı yerine uygulama görünen adıyla bildirilmesi
- Telegram, WhatsApp veya uygulama içi yazışmaların cihaz değişikliğiyle kaybedilmesi
- Şikâyetin, bloke talebi olmaksızın sadece genel bir anlatımla verilmesi
- Aynı olayda birden fazla mağdurun bulunduğunun dosyaya hiç yansıtılmaması
Bildirim Öncesi Somut Hazırlık
- Her para çıkışı için tarih, tutar, alıcı unvan ve açıklama alanı tek bir tabloda toplanır.
- Kripto tarafında gönderim yapılan adresler ve işlem karmaları metin olarak, kopyalanabilir biçimde kaydedilir.
- Platformun tanıtım sayfası, sözde kâr ekranları ve çekim talebine verilen ret cevapları görüntülenerek saklanır.
- Yönlendirmeyi yapan kişiye ait tüm iletişim bilgileri ve yazışmalar cihazdan dışa aktarılır.
- Şikâyet dilekçesinde hesap hareketlerinin araştırılması ve varsa bakiye üzerinde tedbir talebi açıkça yazılır.
Zaman Neden Bu Kadar Belirleyici?
Zincir üzerindeki transfer geri alınamaz; ancak paranın nakde çevrildiği noktadaki hesap bakiyesi hâlâ hareketsiz olabilir. Bu nedenle bildirimin gecikmesi çoğu zaman ispat sorunundan önce tahsil kabiliyeti sorunu yaratır. Şikâyetin geç verilmesi kadar, eksik verilip sonradan tamamlanmak üzere bekletilmesi de aynı sonucu doğurur.
Beklentiyi Doğru Kurmak
Yurt dışı merkezli platformlara yönelen izlerde bilgi talebi süreçleri uzun sürer ve her dosyada aynı sonucu vermez. Gerçekçi bir plan, ceza soruşturmasıyla birlikte hukuk davası ihtimalini ve varsa aracı kuruluşların sorumluluğunu da baştan değerlendirir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Kripto dosyalarında teknik ve hukuki tespitler iç içedir; adım atmadan önce dosyanızı bütün olarak inceleyecek bir hukukçuyla çalışmanız isabetli olur.