Bir hesaba ilişkin şüpheli işlem bildirimi yapıldığında ya da hesap üzerinde tedbir uygulandığında, müşteri çoğu zaman nedenini öğrenemeden süreçle karşılaşır. 5411 sayılı Kanun bankacılık faaliyetini, 5549 sayılı Kanun suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine ilişkin yükümlülükleri, TCK 282 ise aklama suçunu düzenler; kripto varlık hizmetleri bakımından ise SPK düzenlemeleri devreye girer. Bu rehber, hesabı kısıtlanan kişinin izleyeceği yolu ve usul hatalarını ele alıyor.
Önce kısıtlamanın kaynağını belirleyin
Hesap üzerindeki kısıtlama; bankanın kendi yükümlülük değerlendirmesinden, bir soruşturma kapsamındaki tedbir kararından ya da icra takibinden kaynaklanabilir. Bu üçünün itiraz mercii ve yöntemi farklıdır. Kaynağı belirlemeden yapılan başvuru, yanlış mercie yöneltildiği için sonuç vermez ve zaman kaybettirir.
Toplanacak belgeler
- Hesap hareketlerinin ilgili döneme ait dökümü
- Şüpheye konu para girişlerinin kaynağını gösteren sözleşme, fatura veya beyan
- Kripto işlemlerinde platform kayıtları, cüzdan adresleri ve transfer geçmişi
- Bankayla yapılan yazışmalar ve müşteri hizmetleri başvuru kayıtları
- İşlem karşı taraflarına ilişkin ticari ilişki belgeleri
İzlenecek sıra
- Bankaya yazılı başvuru yaparak kısıtlamanın dayanağını sorun ve cevabı kayıt altına alın.
- Soruşturma kapsamında bir tedbir varsa, dosyaya ilişkin bilgi ve itiraz yolunu araştırın.
- Paranın kaynağını anlatan kronolojik bir açıklama hazırlayın ve her cümleyi belgeyle eşleştirin.
- Kısıtlamanın yarattığı somut zararı, tarihli belgelerle ayrıca kayda geçirin.
- İfade veya beyan aşamasında anlatımınızın belgelerle çelişmediğini önceden kontrol edin.
Usule aykırılık nerede ortaya çıkar
Bu tür dosyalarda en sık görülen sorun, itirazın süresinde ve doğru mercie yapılmamasıdır. Bir yandan bankaya başvuru yapılırken diğer yandan adli merciye yönelmek gerekebilir; iki hattın karıştırılması, itiraz hakkının fiilen kullanılamamasına yol açar. Ayrıca hesap sahibinin, kaynağı açıklanamayan bir transferi geçiştirmesi sonraki aşamada aleyhe yorumlanabilir.
Önleyici tarafta not
Ticari faaliyet yürütenler için, tahsilatların sözleşme ve fatura ile eşleşmesi en etkili korumadır. Üçüncü kişiler adına yapılan transferler ve açıklaması bulunmayan yüksek tutarlı hareketler, iyi niyetli müşteriler bakımından da inceleme sebebi olabilir.
Yukarıdaki açıklamalar genel çerçeveyi verir; hesabınıza ilişkin kısıtlamanın niteliği izlenecek yolu bütünüyle değiştirebilir. Süre işlemeye başlamadan önce dosyanın bir hukukçu tarafından incelenmesi önemlidir.