Kripto varlık vaadiyle yürütülen dolandırıcılıklarda kayıp, çoğu zaman tek bir işlemden değil; günlere yayılan bir transfer zincirinden doğar. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun, Sermaye Piyasası Kurulu'nun kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ve Türk Ceza Kanunu'nun 282 nci maddesi bu alanın çerçevesini çizer. Zararın geri alınabilmesi, ilk itirazın ne kadar hızlı ve ne kadar belgeli yapıldığına bağlıdır.
Önce para akışı haritalanır
Şikâyet dilekçesi yazılmadan önce, gönderilen her tutarın tarihi, tutarı, gönderim kanalı ve alıcı bilgisi tek bir tabloya işlenmelidir. Banka havalesi, ödeme kuruluşu transferi ve kripto cüzdan hareketleri ayrı satırlarda gösterilir. Zincir üzerindeki işlem kimlikleri ile banka dekontlarının eşleştirilmesi, olayın tek bir yatırım tercihi değil organize bir yönlendirme olduğunu görünür kılar.
Bankaya itiraz ve bloke talebinin usulü
- İtiraz, çağrı merkezi kaydıyla yetinilmeden yazılı olarak da iletilmelidir
- Başvuruda işlem referans numaraları eksiksiz belirtilmelidir
- Alıcı hesabın tespit edilebildiği hâllerde bloke talebi açıkça yazılmalıdır
- Bankanın verdiği yanıt ve yanıt tarihi kayıt altına alınmalıdır
- Olumsuz yanıt hâlinde başvurulabilecek üst mercilere ilişkin süre not edilmelidir
Sözlü olarak yapılan ve kaydı bulunmayan itiraz, sonraki aşamada yok hükmündedir. Bu nedenle her temasın yazılı bir izi bırakılmalıdır.
Şikâyet dilekçesinde teknik verinin sunumu
Teknik ayrıntıyı olduğu gibi yığmak, dosyanın anlaşılmasını zorlaştırır. Etkili yöntem; olay akışını kronolojik ve sade bir anlatımla vermek, teknik verileri ise numaralandırılmış ekler hâlinde sunmaktır. Platformun tanıtım sayfası, sohbet grubu kayıtları, sözde uzman hesapların yönlendirmeleri ve para çekme taleplerine verilen yanıtlar, kandırma unsurunu somutlaştıran belgelerdir. Erişimin kesilme ihtimaline karşı bu içerikler erkenden kaydedilmelidir.
Sıkça yapılan ve zarar büyüten hatalar
- Parayı geri almak vaadiyle yaklaşan ikinci grupla iletişime geçmek
- Kimlik ve hesap bilgilerini tekrar paylaşarak yeni bir kayıp zinciri başlatmak
- Uygulamayı silerek yazışma geçmişini yok etmek
- Farklı kişilerin hesapları üzerinden transfer yaparak akışı bulanıklaştırmak
- Şikâyeti yetkisiz birime yaparak süre kaybetmek
Cezai süreç ile tazminat talebini birlikte planlamak
Soruşturma dosyasında elde edilen hesap hareketi ve tespitler, maddi zararın istenmesinde dayanak oluşturabilir. Bu nedenle iki süreç ayrı ayrı ama eşgüdümlü yürütülmelidir. Malvarlığına ilişkin koruma tedbirlerinin gündeme gelebilmesi de akışın belgelerle gösterilmesine bağlıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme niteliğindedir; her olayın teknik ve hukuki koşulları farklıdır. Kayıp fark edildiği anda vakit kaybetmeden hukuki destek alınması, geri kazanım ihtimalini doğrudan etkiler.