Banka hesabına veya kripto varlık hesabına erişimin bir anda kapanması, çoğu kişi için hem ticari hem kişisel bir kriz anlamına gelir. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar, sermaye piyasası düzenlemeleri ve TCK-nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama hükümleri ekseninde bu rehber, blokenin ilk gününde yapılması gerekenleri sıralar.
İlk Soru: Blokenin Kaynağı Nedir
Uygulamada aynı kelimeyle anılan üç farklı durum vardır ve her birinin merci ile itiraz yolu ayrıdır:
- Bankanın kendi risk politikası veya müşteri tanıma yükümlülüğü kapsamında uyguladığı kısıtlama
- Şüpheli işlem bildirimi sonrası ilgili mevzuat uyarınca işleme ara verilmesi
- Devam eden bir soruşturma kapsamında yargı mercii kararıyla uygulanan el koyma
Kaynak doğru teşhis edilmeden yapılan başvuru, süre kaybının en yaygın sebebidir. Bankaya yazılan dilekçe, adli el koyma hâlinde sonuç doğurmaz; savcılığa yapılan başvuru ise banka kaynaklı bir kısıtlamayı çözmez.
Adli El Koyma Varsa Takvim
El koyma bir yargı kararına dayanıyorsa, karara karşı kanunda öngörülen süre içinde itiraz edilir ve itiraz mercii kararın niteliğine göre belirlenir. Gecikmeden yapılacak itirazda amaç, yalnızca kararın kaldırılmasını istemek değil, hesaptaki varlığın soruşturma konusu fiille bağlantısız olduğunu belgeyle göstermektir.
Fon Kaynağını İspat Dosyası
- Hesaba giren her tutar için kaynak belgesi eşleştirilir.
- Maaş, kira, satış ve ortaklık gelirleri ayrı başlıklarda toplanır.
- Taşınmaz veya araç satışı varsa tapu ve noter kayıtları eklenir.
- Kripto işlemlerinde platform ekstreleri ve cüzdan hareketleri kronolojik verilir.
- Üçüncü kişilerden gelen transferler için aradaki hukuki ilişki belgelenir.
En Çok Zarar Veren Usul Hataları
Bloke sonrası panikle yapılan işlemler dosyayı ağırlaştırabilir. Farklı hesaplara hızlı aktarım denemeleri, açıklamasız yüksek tutarlı transferler ve kayıt dışı nakit hareketleri, iyi niyetli kullanıcıyı da izahı güç bir tabloya sokar. Bankaya verilen ilk beyanla sonradan savcılığa sunulan açıklamanın çelişmesi de sık görülen ve telafisi zor bir hatadır.
Mağdur Konumundaki Kullanıcı
Dolandırıcılık mağduru olup parası başka bir hesaba geçen kullanıcılar bakımından süreç terstir: bu kez amaç blokenin kaldırılması değil, iade ve tedbir taleplerinin gecikmeden ileri sürülmesidir. Şikâyet dilekçesinde alıcı hesap bilgileri, işlem saatleri ve platform yazışmaları eksiksiz sunulmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Blokenin dayanağı ve hesabın niteliği izlenecek yolu tümüyle değiştirdiğinden, ilk günlerde belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme alınması önem taşır.