Konkordato talebiyle birlikte borçlunun beklentisi nettir: hesaplar üzerindeki bloke kalksın, tahsilat durabilsin. Ancak İİK ve HMK çerçevesinde bu sonuç kendiliğinden doğmaz; hangi kararın hangi tarihten itibaren hangi takiplere etki ettiği ve buna aykırı işlemlere karşı nereye başvurulacağı ayrı ayrı belirlenir.
Konkordatoda Görevli Mahkeme ve Yer
Konkordato talebi, iflasa tabi borçlular bakımından borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine yapılır. İcra dosyalarındaki işlemlere yönelik uyuşmazlıklar ise icra mahkemesinin görev alanındadır. Bu iki mahkemenin karıştırılması, mühlet kararı elde edilmiş olsa bile hacizlerin fiilen kaldırılamamasına yol açar. Talep dilekçesi hazırlanırken merkez adresinin ticaret sicilindeki kayıtla uyumu ayrıca kontrol edilmelidir.
Mühlet Kararının Takiplere Etkisi
Geçici veya kesin mühlet kararının etkisi, kararın verildiği ve ilan edildiği tarihe bağlıdır; karar tarihinden önce tamamlanmış işlemler ile sonrasında yapılanlar farklı değerlendirilir. Ayrıca bazı alacak türleri bakımından mühletin etkisi sınırlıdır. Bu nedenle her icra dosyası için haczin konulduğu tarih tek tek çıkarılmalı, mühlet kararının tarihi bu tabloya yerleştirilmelidir. Bankalara yapılan bildirimin gecikmesi, kararın kâğıt üzerinde kalmasının en yaygın sebebidir.
Şikâyet mi, İtiraz mı
İcra dairesinin bir işleminin kanuna aykırı olduğu ileri sürülüyorsa yol şikâyettir ve icra mahkemesine yapılır; şikâyet için kanunda öngörülen süre işlemin öğrenilmesinden itibaren işler. Buna karşılık takibin dayanağına, borcun varlığına veya imzaya yönelik itirazlar ayrı bir usule tabidir. E-haczin mühlete rağmen sürdürülmesi ya da haczedilemeyecek bir kalem üzerine konulması tipik bir şikâyet konusudur; süresinde yapılmayan şikâyet, işlemi geçerli hâle getirebilir.
Usule Aykırı İşlem Örnekleri
- Mühlet kararının ilgili icra dosyalarına ve bankalara bildirilmemesi
- Şikâyetin, işlemin öğrenildiği tarih belgelenmeden yapılması
- Haczedilemeyecek nitelikteki ödemelerin ayrıştırılmaması
- Rehinli alacaklar ile adi alacakların aynı kefeye konulması
- Ara raporlar ve komiser talimatlarının takip edilmemesi
İzleme Düzeni
- Tüm derdest icra dosyaları borçlu bazında listelenir.
- Her dosya için haciz tarihi, tutarı ve türü kaydedilir.
- Mühlet kararı, ilan tarihi ve bildirim yazıları arşivlenir.
- Kaldırılmayan hacizler için şikâyet süresi ayrı bir takvimde izlenir.
Buradaki anlatım genel bilgilendirme niteliğindedir; borçlunun sıfatı, alacakların türü ve mühletin kapsamı sonucu değiştirebileceğinden, konkordato sürecinde her icra işlemi için ayrı hukuki değerlendirme yapılması uygun olur.