İcra takiplerinde borçluların çoğu durumdan, kendisine ulaşan bir evrakla değil hesabına düşen blokeyle haberdar olur. İİK ve HMK ekseninde yürüyen bu süreçte ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği, itiraz hakkının hâlâ kullanılıp kullanılamayacağını belirleyen tek sorudur.
Önce Tebligatı Denetlemek
Hesabınızda kısıtlama gördüğünüzde ilk iş dosya numarasını öğrenip ödeme emrinin tebliğ belgesini incelemektir. Mazbatada evrakı kimin teslim aldığı, adreste bulunmama hâlinde hangi usulün uygulandığı ve muhtar ya da komşu beyanına dayanan şerhler tek tek kontrol edilmelidir. Tebligat usulsüzse, itiraz süresinin fiilen öğrenme tarihinden itibaren işlediği ileri sürülerek icra mahkemesine başvurulabilir.
İtirazın Türünü Doğru Seçmek
İlamsız takipte itiraz, süresi içinde icra dairesine yapıldığında takibi durdurur. Ancak itirazın kapsamı sonucu değiştirir: borcun tamamına mı bir kısmına mı, yoksa senetteki imzaya mı itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır. İmzaya itiraz ayrıca ve açıkça belirtilmezse imza kabul edilmiş sayılır ve sonradan bu iddiayı ileri sürmek güçleşir. Yetkiye itiraz da varsa aynı dilekçede ve yetkili icra dairesi gösterilerek yapılmalıdır.
Kısıtlamayla Karşılaşınca İzlenecek Sıra
- Dosya numarası ve alacaklı bilgisi öğrenilerek takibin dayanağı tespit edilir.
- Ödeme emrinin tebliğ tarihi ile fiilen öğrenme tarihi karşılaştırılır.
- Süre geçmişse usulsüz tebligat şikâyeti, geçmemişse itiraz yolu tercih edilir.
- Maaş hesabı ya da haczedilemeyen nitelikteki gelirler için kaldırma talebi ayrıca yapılır.
- Alacaklının itirazın kaldırılması yoluna gitme ihtimaline karşı belge dosyası hazırlanır.
Sık Karşılaşılan Yanlışlar
- İtirazı icra dairesi yerine doğrudan alacaklıya veya bankaya bildirmek
- Kısmi ödeme yapıp bunu itiraz yerine geçtiğini sanmak
- Emekli aylığı ve nafaka gibi özel korumaya tabi gelirlerin bulunduğu hesabı belirtmemek
- İtiraz dilekçesinde borcun neden kabul edilmediğini hiç açıklamamak
- Aynı borç için birden fazla takip açılıp açılmadığını kontrol etmemek
Alacaklı Tarafında Karşılık Gelen Risk
Alacaklı bakımından da tebligatın sağlıklı yapılması önemlidir. Usulsüz tebligata dayanan bir takipte kesinleşme sonradan ortadan kalkabilir; bu da yapılan hacizlerin sorgulanmasına ve sürecin başa dönmesine yol açar. Bu nedenle adres araştırmasının baştan özenli yapılması, hızlı görünen ama kırılgan bir takipten daha kazançlıdır.
Bu açıklamalar genel bir yol haritası sunar. Takibin türü, dayanağı ve tebligatın yapılış biçimi izlenecek adımları değiştireceğinden, hesabınızda beklenmedik bir kısıtlama gördüğünüzde gecikmeden hukuki değerlendirme almanız gerekir.