Kripto varlık vaadiyle yapılan dolandırıcılıklarda mağdurun parası çoğu zaman doğrudan zincire değil, önce bir banka hesabına veya ödeme kuruluşuna gider. Bu ara halka, hukuki mücadelenin en somut tutamağıdır. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükler ve SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri, bu halkanın izlenmesi bakımından belirleyicidir.
Para Nereye Gitti: Transfer Zincirini Çıkarmak
İlk iş, ödemenin biçimini ayırmaktır. Havale/EFT ile giden para, kredi kartıyla yapılan ödeme, ödeme kuruluşu üzerinden geçen tutar ve doğrudan cüzdan adresine gönderilen varlık, farklı itiraz yollarına tabidir. Her transfer için tarih, tutar, alıcı unvanı, IBAN veya cüzdan adresi ve açıklama alanı tek bir tabloya yazılmalıdır. Bu tablo hem bankaya yapılacak başvurunun eki hem de savcılığa verilecek dilekçenin omurgasıdır.
Bankaya İtirazın İçeriği
Bankaya yapılan başvuru bir şikâyet dilekçesi değil, talep listesi olarak kurgulanmalıdır. Başvuruda; ilgili hesabın bloke edilmesi, işlem gerçekleşmemişse durdurulması, hesabın açılış bilgileri ve işlem kayıtlarının muhafazası ve şüpheli işlem bildirimi yapılıp yapılmadığının kayda geçirilmesi açıkça istenmelidir. Başvurunun tarih-saat damgalı bir kanaldan yapılması, sonraki aşamada bankanın bilgilendirildiği anı ispatlar.
Ceza ve Hukuk Yollarının Sıralaması
- Savcılığa şikâyet ve para hareketlerinin izlenmesi talebi.
- Alıcı hesap sahibi belirlendiğinde alacak talebi için ayrı hazırlık.
- Aracı kuruluşun yükümlülük ihlali varsa buna ilişkin başvurular.
- Gerektiğinde teminat ve tedbir taleplerinin zamanlaması.
Tebligat Gecikmesi Dosyayı Nasıl Bitirir
Kripto dosyalarında mağdurlar çoğu kez yurt dışında ya da adres kaydı güncel olmayan kişilerdir. Takipsizlik kararı, eksiklik yazısı veya banka yanıtı eski adrese ulaştığında itiraz süresi sessizce işler; kişi durumu aylar sonra öğrenir. Bu nedenle başvurudan önce adres kaydının güncellenmesi, elektronik tebligat adresinin aktif tutulması ve dosyanın belirli aralıklarla sorgulanması gerekir. Tebliğ tarihini not eden basit bir takip listesi, hak düşürücü sonucu doğurabilecek gecikmeyi önler.
Kapanış Notu
Her kripto dosyasının teknik akışı ve aktörleri farklıdır; burada verilen sıralama genel bir çerçevedir. Kendi olayınızda hangi halkanın izlenebilir olduğunu belirlemek için dosyanızı bir hukukçuyla birlikte incelemeniz önerilir.