Banka hesabına ya da kripto varlık platformundaki bakiyeye erişimin aniden kapanması, çoğu kullanıcı için ilk bakışta teknik bir arıza gibi görünür. Oysa 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar, sermaye piyasası mevzuatındaki kripto varlık düzenlemeleri ve TCK 282 çerçevesinde yürüyen bir sürecin parçası olabilir. Bu dosyalarda savunmanın gücü, hukuki argümandan önce paranın nereden gelip nereye gittiğini gösteren belge setine bağlıdır.
Blokeyi Öğrendiğinizde İlk Ayrım
Erişim kısıtının kaynağı tek değildir. Kısıt; bir adli süreç kapsamındaki tedbirden, idari nitelikte bir işlemden ya da doğrudan kurumun kendi risk politikasından kaynaklanabilir. Her birinin muhatabı ve başvuru yolu farklıdır. Bu nedenle önce kurumdan işlemin dayanağına ilişkin yazılı bilgi talep edilmeli, verilen cevap ve tarihi saklanmalıdır. Dayanak bilinmeden yapılan başvurular çoğunlukla yanlış mercie gider.
Paranın Yolculuğunu Gösteren Dosya
Delil paketinin amacı tek bir soruyu yanıtlamaktır: bu para nereden geldi ve neden bu hesapta? Paket şu kalemlerden oluşur:
- Fonun kaynağını gösteren belgeler: ücret bordrosu, satış sözleşmesi, tapu veya araç satış belgesi, şirket kayıtları.
- Hesabın giriş ve çıkış hareketlerinin kesintisiz dökümü ve her önemli kalemin karşılık geldiği belge.
- Karşı tarafla yapılan yazışmalar; özellikle ticari ilişkinin gerçekliğini gösterenler.
- Vergisel bildirimler ve varsa beyanname örnekleri.
Kripto İşlemlerinde Delil Formatı
Kripto varlık işlemlerinde ekran görüntüsü çoğu kez yeterli olmaz. İşlem kimlikleri, cüzdan adresleri, platform tarafından üretilen işlem raporları ve para yatırma-çekme kayıtları birlikte sunulmalıdır. Fiat girişinin hangi banka hesabından yapıldığı ile platform kaydının eşleşmesi, dosyanın en güçlü halkasıdır. Platformdan alınabilen resmî işlem raporu, erişim kısıtlanmadan önce indirilmelidir.
Bildirim Gecikmesi ve Kaybolan Zaman
Sürece ilişkin bildirimler eski adrese gönderildiğinde, kişi durumu ancak ödeme yapamadığında fark eder. Bu gecikme, itiraz ve başvuru imkânlarını daraltır. Bankaya ve platforma kayıtlı adres ile iletişim bilgilerinin güncel tutulması, e-devlet ve kurum bildirimlerinin düzenli kontrol edilmesi, bu riski azaltan en basit önlemdir.
Talebi Doğru Mercie Yöneltmek
Kısıtın kaynağına göre başvurulacak yer değişir: adli bir tedbir söz konusuysa dosyanın bulunduğu merci, idari nitelikte bir işlem varsa ilgili idari başvuru yolu, kurum politikasından kaynaklanan bir uygulama varsa önce kurumun kendi şikâyet mekanizması devrededir. Aynı talebi eş zamanlı olarak birden fazla mercie göndermek yerine, doğru muhatabı belirleyip diğer yolları yedekte tutmak daha verimlidir.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Hesap kısıtlarına ilişkin süreçler her dosyada farklı işler; malvarlığınız etkilenmişse belge setinizi hazırlayıp hukuki değerlendirme almanız önerilir.